بعد از عمل ستون فقرات چه باید کرد؟

بعد از عمل ستون فقرات چه باید کرد؟

بعد از عمل ستون فقرات چه باید کرد؟ بعد از این عمل و مرخص شدن بیمار از بیمارستان نیاز است؛ که اطرافیان او مراقبت هایی را انجام دهند. این عمل در طیف گسترده ای از بیماری ها و مشکلات ستون فقرات انجام می شود. در این عمل سعی می شود؛ مشکل بیمار برطرف گردد. هدف این جراحی، درمان و اصلاح ناپایداری های راستای ستون فقرات می باشد. برخی از این مشکلات عبارتند از:

  • قوز و اسکولیوز
  • لقی و سُرخوردگی مهره‌ها
  • بروز شکستگی‌ و در رفتگی‌ در ستون فقرات
  • آسیب دیدن ستون مهره ها در اثر انواع تومور یا عفونت

در این متن به مهم ترین و شایع ترین سوالات در رابطه با بعد از عمل ستون فقرات پرداخته شده است. در موارد غیر شایع مانند دیسک های مصنوعی گردن، ممکن است؛ بعد از گذاشتن پلاتین و پروتز حرکت بین مهره ها هنوز باقی مانده باشد. در این موارد مراقبت های مورد نیاز بعد از این عمل متفاوت است.

مدت زمان لازم برای بهبودی زخم بعد از عمل ستون فقرات چه قدر است؟

شرایط سلامت عمومی بیمار، وضعیت تغذیه ی او و سابقه ی ابتلای او به برخی بیماری های زمینه ای مانند دیابت در مدت زمان بهبودی زخم بعد از عمل ستون فقرات، تاثیرگذار می باشند. ابتلای بیمار به دیابت، باعث طولانی شدن مدت زمان بهبودی زخم او می شود. از دیگر مواردی که باعث کند شدن سرعت بهبودی زخم می شود. سیگار کشیدن است؛ که باعث اختلال در ترمیم بافت های استخوانی و نرم می گردد‌. بنابراین باید بعد از عمل ترک شود. ولی به طور کلی بهبود این زخم تقریبا دو هفته زمان می برد. در جراحی ستون فقرات بیشتر از بخیه های جذبی استفاده می شود. اما اگر به هر دلیلی جراح از این نوع بخیه استفاده نکرد لازم است؛ این بخیه ها ۱۰ تا ۱۴ روز بعد از عمل کشیده شوند.

مراقبت های بعد از عمل ستون فقرات

دو هفته ی اول بعد از عمل ستون فقرات، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بخیه های غیر جذبی نیز بعد از گذشت این زمان کشیده می شوند. در این مدت نیاز است؛ محل زخم کاملا تمیز و پاکیزه باشد. و روزانه پانسمان آن تعویض شود. همچنین بیمار برای افزایش سرعت بهبودی زخم باید تغذیه ی مناسبی داشته باشد. هنگام پانسمان لازم است؛ محل زخم را به بتادین آغشته نمود و پس از آن با یک گازی که با استفاده از سرم شست و شو مرطوب شده است؛ بتادین روی آن را پاک کرد. در انتها نیز به وسیله گاز خشک و استریل، باند و یا چسب محل زخم را پانسمان کرد. این روزها استفاده از پانسمان های ضد آب که در اکثر داروخانه ها موجود هستند؛ گزینه ی مناسبی برای جلوگیری از تماس زخم با آب می باشد.

برای برقراری جریان خون در لبه های زخم و عدم ایجاد فشار روی آن بهتر است؛ از خوابیدن طولانی روی محل زخم خودداری شود. برای بررسی و معاینه ی زخم نیز باید، ده روز تا دو هفته بعد از عمل، به جراح مراجعه شود.

چه مدت بعد از عمل جراحی ستون فقرات می توان به حمام رفت؟

اگرچه، فاصله دو لبه ی زخم ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از عمل ستون فقرات بسته می شود. اما باز هم لازم است؛ مراقبت هایی انجام شود. بی توجهی به این مسئله می تواند خطرناک باشد. لازم است ۷ تا ۱۰ روز بعد از عمل، از تماس محل زخم با آب اجتناب شود. پس از گذشت ۱۰ روز تا دو هفته از عمل و معاینه ی زخم توسط جراح، در صورت مثبت بودن نظر پزشک در مورد روند بهبودی زخم می توان با خیال راحت به حمام رفت.

در صورت استفاده از کمربند بعد از عمل ستون فقرات، لازم است بیمار در حمام روی یک صندلی بنشیند و فرد دیگری کمربند یا بریس او را باز نماید. نیاز است استحمام بیمار با احتیاط زیاد و کم ترین حرکت ستون فقرات باشد. در زمان شستن پاها برای جلوگیری از خم شدن نیاز است؛ از شخص دیگری کمک گرفت. در پایان نیز یک دوش کوتاه با احتیاط کامل و به صورت ایستاده گرفت. بعد از حمام بیمار باید لباس مناسبی بپوشد و بریس یا کمربند را با کمک ببندد.

فعالیت های روزانه و تغذیه بعد از عمل جراحی کمر که در آن از پلاتین استفاده شده و بیمار از کمربند استفاده می کند؛ به چه صورت است؟

هدف جراح، از این عمل حذف محدودیت های ایجاد شده در فعالیت های روزانه ی بیمار و جلوگیری از بروز آسیب های نخاعی و عصبی جبران ناپذیر است که مانع ادامه ی حرکت بیمار می شوند. بنابراین باید از داشتن استراحت مطلق و کامل حتی در روز اول عمل اجتناب کرد. اما بهتر است؛ تا زمان ترمیم کامل زخم، بافت های عمقی و عضلات که تقریبا ۶ تا ۸ هفته زمان می برد. با رعایت نکات زیر به زندگی عادی خود برگشت:

  • پرهیز از نشستن و راه رفتن برای مدت طولانی بعد از عمل ستون فقرات
  • پرهیز از بالا و پایین رفتن زیاد از پله
  • پرهیز از نشستن بیشتر از نیم تا یک ساعت در اتومبیل
  • خواندن نماز در حالت نشسته و پشت میز و بالا آوردن مهر و چسباندن آن به پیشانی در هنگام سجده
  • پرهیز از چرخیدن رو کمر و خم و راست شدن به جلو
  • هم داشتن استراحت مطلق بیمار و هم فعالیت زیاد در این دوران می تواند مضر و خطرناک باشد.
  • بهتر است از توالت فرنگی استفاده شود.
  • خوابیدن روی تخت با تشک پنبه ای و یا تشک ابری سفت
  • پرهیز از خوابیدن روی شکم
  • بهتر است فعلا بیمار سر کار نرود.

بیمار برای پایین آمدن از تخت باید به این شکل عمل کند

  1. چرخیدن به پهلو و بستن بریس یا کمربند با کمک شخص دیگری
  2. آویزان کردن پاها به سمت پایین تخت
  3. نشستن روی تخت با پاهای آویزان شده به سمت پایین
  4. بلند شدن

برای خوابیدن هم نیاز است؛ عکس این موارد را انجام دهد. به هیچ عنوان نباید بدون چرخش به پهلو از حالت خوابیده به حالت نشسته قرار گرفت. برای جلوگیری از ایجاد فشار روی کمر از دست ها و یا فرد دیگری برای بلند شدن کمک گرفت.

به مدت دو تا چهار ماه بعد از عمل ستون فقرات، باید از کمربند یا بریس استفاده شود. در این زمان نیز باید هر ماه یا هر دو ماه برای ویزیت و معاینه به پزشک مراجعه نمود. هدف استفاده از بریس ایجاد محدودیت در حرکت کمر، در زمان نشستن، ایستادن و راه رفتن است. پس می توان در زمان خوابیدن آن را باز نمود. کمربند نیز برای ایجاد محدودیت در حرکت خم شدن به جلو استفاده می شود. علاوه بر بستن کمربند باید از قوز کردن در زمان نشستن و راه رفتن اجتناب شود. بریس باید متناسب با سایز بیمار باشد. در غیر این صورت باعث ایجاد زخم می شود. در فصل های گرم نیز برای جلوگیری از تعریق نیاز است. لباس نخی و نازک پوشید و مرتب آن را عوض نمود.

سیگار کشیدن باعث اختلال در ترمیم و جوش خوردن استخوان ها می شود مخصوصا اگر بیمار پوکی استخوان داشته باشد. سیگار احتمال شکستن استخوان ها را افزایش می دهد. بنابراین باید از آن اجتناب شود. در این دوران بیمار باید رژیم غذایی سرشار از انواع ویتامین ها و پروتئین ها داشته باشد و برای جلوگیری از افزایش وزن مصرف مواد پرچرب را محدود کند. مصرف لبنیات نیز باید بیشتر از گذشته باشد.

در مواردی مانند ضعف عضلات ناحیه پا پزشک ممکن است؛ به بیمار اجازه استراحت مطلق را بدهد؛ در این صورت لازم است موارد زیر رعایت شوند:

  • استفاده کردن از جوراب های ضد واریس
  • حرکت و ورزش دادن پاها و ماساژ دادن آن ها
  • داشتن رژیم غذایی آبکی و نرم
  • استفاده از آمپول های ضد انعقادی که پزشک تجویز کرده است.
  • تغییر مداوم وضعیت خوابیدن به پشت و دو پهلو
  • توجه به علائم اولیه ی زخم بستر مانند قرمز شدن باسن و پاشنه ی پا

با کمردرد، گزگز، تورم و درد پاها بعد از جراحی کمر همراه با پلاتین گذاری چه کار باید کرد؟

انتظار می رود که تا چند هفته بعد از عمل ستون فقرات، ناحیه ی جراحی شده درد داشته باشد. گذشت زمان باعث بهبودی این دردها می شود. از نشانه های نتیجه بخش بودن عمل جراحی، کم شدن و یا بهبود دردهای تیر کشنده به سمت پاها و برگشت توان آن ها می باشد. برای از بین رفتن گزگز در پاها که ممکن است قبل از عمل توسط بیمار گزارش شود و یا بعد از عمل به وجود بیاید؛ تقریبا زمانی بیش تر از یک یا دو ماه نیاز است. داشتن بیماری های زمینه ای مانند دیابت ممکن است؛ علت بروز بخشی از این گزگزها باشد؛ و باعث شود که این احساس گزگز در پاها بعد از عمل به طور کامل از بین نرود.

بیمار ممکن است؛ به علت درد بعد از عمل ستون فقرات، از حرکت دادن پاها اجتناب کند. این قضیه باعث ایجاد مقداری تورم در پاها می شود. این تورم با خوابیدن در طول شب و بالا بردن پاها بهتر می شود. اما باید به علائم اولیه ی لخته شدن خون در عروق مانند، ورم شدید و همراه با درد، قرمزی و سفتی در عضلات یکی از پاها توجه نمود؛ زیرا این شرایط ممکن است؛ خطرناک و جدی باشد و باید سریعا توسط جراح مورد بررسی قرار بگیرد.

ملتهب شدن ریشه های عصبی بعد از عمل ستون فقرات، ممکن است سبب برگشت دردهای تیر کشنده ی پاها ولی با شدت کمتر بعد از بهبودی اولیه شود. این دردها که معمولا یک تا دو هفته ادامه دارند؛ نباید باعث نگرانی بیمار شوند. این دردها با بهبود یافتن التهاب کم کم از بین می روند. اما دردهای پیش رونده ای که با احساس ضعف در راه رفتن همراه هستند و ادرار کردن را مختل می کنند؛ نیازمند مراجعه سریع به جراح جهت بررسی و معاینه دارند.

روابط جنسی بعد از عمل چگونه خواهد بود؟

برای بیمار لازم است؛ که به مدت یک ماه و نیم بعد از عمل ستون فقرات از برقراری رابطه ی جنسی پرهیز کند. پس از گذشت این زمان نیز از طریق مراجعه به جراح سوالات خود را در این رابطه از او بپرسد.

داروهای مورد نیاز بعد از عمل ستون فقرات:

۱- آنتی بیوتیک های خوراکی، که لازم است به طور منظم و طبق نظر پزشک تا مدتی بعد از عمل ستون فقرات مصرف شوند. این داروها ممکن است همراه با عوارضی مثل تهوع، درد، نفخ و سوزش معده باشند. در صورت شدید بودن علائم و به وجود آمدن اختلال در تغذیه بهتر است؛ این داروها با نظر پزشک قطع و یا تغییر داده شوند. زیرا داشتن یک تغذیه ی مناسب بعد از عمل، برای بهبودی محل زخم اهمیت بسیار زیادی دارد.

۲- داروهای ضد التهابی مانند دیکلوفناک و سلکوکسیب، که نقش آن ها کم کردن درد قسمت جراحی شده و بهبود و کنترل التهاب بافت های برش خورده می باشد. این داروها در بازگشت سریع تر بیمار به زندگی عادی کمک زیادی می کنند.

۳- داروهایی برای تقویت و تسکین بافت های عصبی مانند گاباپنتین و پرگابالین، که برای بیمارانی که دیسک خارج شده باعث آسیب شدید بافت های عصبی شده است تجویز می شوند.

۴- مولتی ویتامین ها، که باعث تسریع درمان زخم بعد از عمل ستون فقرات می شوند. ویتامین ث در راس این داروها وجود دارد. یکی دیگر از این مکمل ها، کلسیم است؛ که برای جوش خوردن و بهبود استخوان های محل جراحی تجویز می شود. کلسیتونین یکی دیگر از داروها است؛ که به صورت اسپری بوده و در بینی اسپری می شود. این دارو جذب کلسیم را در استخوان ها افزایش می دهد. بنابراین خوردن لبنیات باعث رساندن مقدار بیشتری کلسیم به بدن می شود. در صورت شدید بودن کمبود کلسیم و پوکی استخوان، پزشک برای درمان سریع تر داروهای تزریقی، زیرجلدی را تجویز می کند. که ممکن است این داروها نیاز به مصرف هر روز، هر ماه و یا هر ۶ ماه یک بار داشته باشند.

۵- داروهای ضد انعقاد تزریقی، که بعد از بیشتر جراحی های سنگین مثل جراحی های ستون فقرات تجویز می شوند. این داروها باید توسط فرد آموزش دیده در زیر پوست دور ناف تزریق شوند. خود شما نیز می توانید پس از یاد گرفتن این کار را انجام دهید.

نحوه ی انتقال بیمار به منزل یا شهرستان

نشستن طولانی مدت بعد از عمل ستون فقرات، به هیچ عنوان توصیه نمی شود. در سفرهای غیر طولانی با هواپیما نیاز است. بیمار در طول سفر حداقل یک بار از روی صندلی بلند شده و چند قدمی را راه برود. در مورد وسایل نقلیه ی شخصی نیز وضعیت مناسب برای بیمار دراز کشیدن روی صندلی عقب و یا قرار گرفتن روی صندلی جلو در حالت خوابیده شده می باشد. در این مورد بیمار بعد از هر ۴۵ دقیقه نیاز به توقف ماشین و استراحت دارد.

نشانه های خطر بعد از جراحی

  1. خروج ترشحات از محل زخم بعد از عمل ستون فقرات
  2. بروز تورم های غیرعادی با علائم ذکر شده در بالا در پاها و یا محل جراحی
  3. تب های شدید که بیش تر از دو روز ادامه پیدا کنند.
  4. سردردهای شدید
  5. بروز علائم حساسیت دارویی مانند قرمز شدن و خارش پوست و علائم شدید گوارشی
  6. ناتوانی و یا بی اختیاری در ادرار
  7. بروز دردهای خیلی شدید و پیش رونده در پاها به خصوص اگر با ضعف همراه باشد.
فهرست مطالب

مطالب مفید

رزرو نوبت

شنبه تا چهارشنبه - از 10 الی 18

تماس با مطب