بعد از عمل دیسک گردن چه باید کرد؟ بعد از این عمل نیاز است؛ که بیمار و اطرافیان مراقبت هایی را انجام دهند؛ این مراقبت ها به بهبودی سریع تر زخم کمک می کنند. این عمل که با یک برش کوچک در قسمت جلوی گردن انجام می شود؛ یک درمان موثر با کمترین عوارض برای افرادی است؛ که از بیرون زدگی های دیسک گردن رنج می برند. سوالاتی بعد از این عمل برای بیمار و اطرافیان ایجاد می شود؛ که در این متن به برخی از آن ها پاسخ داده می شود.
زمان مورد نیاز برای بهبود زخم، بعد از عمل دیسک گردن
تقریبا برای بهبود زخم بعد از عمل دیسک گردن، دو هفته زمان نیاز است. البته عواملی مانند وضعیت سلامتی بیمار، وضعیت تغذیه ی او و سابقه ی ابتلا به بیماری های زمینه ای مثل دیابت که معمولا باعث طولانی شدن زمان بهبودی می شود؛ در مدت زمان مورد نیاز برای بهبودی زخم تاثیرگذار هستند.
مصرف سیگار، یکی دیگر از عواملی است؛ که روند بهبودی و ترمیم بافت های نرم و استخوانی را کند می کند و باید بعد از عمل از آن اجتناب شود. این روزها بیشتر جراحان از بخیه های جذبی برای ناحیه ی برش زده استفاده می کنند؛ اما اگر جراح به دلایلی از این بخیه ها استفاده نکرد؛ پس از سپری شدن ۱۰ تا ۱۴ روز این بخیه ها کشیده می شوند.
روند بهبودی بعد از عمل دیسک گردن به چه صورت است؟
اگرچه سرعت بهبودی در هر بیمار متفاوت است و به عواملی مانند نوع جراحی، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و رعایت مراقبت‌های بعد از عمل بستگی دارد، اما روند کلی بهبود معمولاً مطابق جدول زیر است.
| بازه زمانی | روند معمول بهبودی |
|---|---|
| ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول | شروع راه رفتن کوتاه با نظر پزشک و کنترل درد |
| هفته اول | مراقبت از زخم، مصرف منظم داروها و محدود کردن حرکات شدید گردن |
| هفته دوم | بررسی زخم و کشیدن بخیه در صورت استفاده از بخیه غیرجذبی |
| هفته سوم تا چهارم | کاهش تدریجی درد و افزایش فعالیت‌های سبک روزانه |
| هفته ششم | در بسیاری از بیماران امکان بازگشت تدریجی به رانندگی و فعالیت‌های عادی با تأیید پزشک |
| ۳ تا ۶ ماه | ادامه ترمیم بافت‌ها و بازگشت تدریجی به بیشتر فعالیت‌های روزمره |
مراقبت های بعد از عمل دیسک گردن
مراقبت از محل جراحی و زخم، در دو هفته ی اول عمل از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. در صورت استفاده جراح از بخیه های غیر جذبی، این بخیه ها بعد از گذشت این زمان باید کشیده شوند. برای تمیز نگه داشتن زخم نیاز است؛ روزانه پانسمان آن را عوض کنید. در این مدت تغذیه ی مناسب بیمار نیز مهم است.
در زمان پانسمان زخم، می توان از بتادین استفاده کرد و محل زخم را به بتادین آغشته نمود. ولی این بتادین باید به وسیله ی یک گاز آغشته شده به سرم شست و شو از روی زخم پاک شود و در نهایت محل زخم با گاز خشک استریل و چسب زخم مجددا پانسمان شود؛ البته به جای این دو می توان از پانسمان های ضد آب استفاده نمود.
با این پانسمان ها بیمار به راحتی و بدون آلوده شدن محل زخم می تواند استحمام کند. در صورت استفاده از گردنبند لازم است؛ از خیس شدن محل زخم که ممکن است؛ در اثر تعریق ایجاد شود جلوگیری نمود. ۱۰ تا ۱۴ روز بعد از جراحی نیز برای معاینه و بررسی محل زخم باید به جراح مراجعه نمود.
ℹ️ مهم‌ترین مراقبت‌های بعد از عمل دیسک گردن
- داروهای تجویز شده را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- محل جراحی را تمیز و خشک نگه دارید و پانسمان را طبق توصیه پزشک تعویض کنید.
- از خم کردن طولانی‌مدت گردن و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
- روزانه چند نوبت پیاده‌روی کوتاه داشته باشید و از استراحت مطلق بپرهیزید، مگر اینکه پزشک توصیه دیگری کرده باشد.
- از مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی خودداری کنید؛ زیرا روند ترمیم زخم و جوش خوردن استخوان را کند می‌کنند.
- در صورت تب، ترشح از زخم، ضعف اندام‌ها یا درد شدید و پیشرونده، سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید.
نکات مهم در استفاده از گردنبند بعد از عمل دیسک گردن
در صورت تجویز گردنبند بعد از عمل دیسک گردن، برای بیمار، نیاز است که اندازه ی آن متناسب با گردن بیمار باشد؛ تا باعث ایجاد درد و ناراحتی در بیمار نشود. در صورت کوچک بودن این گردنبند، علاوه بر وارد شدن فشار به گردن و چانه باعث تعریق در ناحیه ی گردن شده و احتمال عفونت زخم را افزایش می دهد. در صورتی هم که گردنبند بزرگ باشد؛ به دلیل عدم ایجاد استحکام بستن آن فایده ای ندارد.
این گردنبند با هدف محدود کردن حرکات گردن و جوش خوردن و ترمیم استخوان های محل آسیب دیده استفاده می شود؛ پس حتما باید در طول روز استفاده شود. در صورت استفاده از بالش مناسب می توان این گردنبند را در شب و زمان خوابیدن باز کرد.
بعد از عمل دیسک گردن چه غذاهایی بخوریم؟
تغذیه مناسب یکی از عوامل مهم در ترمیم زخم، کاهش التهاب و تسریع روند بهبودی بعد از عمل دیسک گردن است. دریافت کافی پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند به بازسازی بافت‌ها و حفظ سلامت استخوان‌ها کمک کند.
مواد غذایی مفید بعد از جراحی عبارت‌اند از:
- منابع پروتئین مانند مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، گوشت کم‌چرب و حبوبات
- لبنیات کم‌چرب برای تأمین کلسیم
- میوه‌ها و سبزیجات تازه به‌ویژه منابع غنی از ویتامین C مانند پرتقال، کیوی و فلفل دلمه‌ای
- مغزها و دانه‌ها برای دریافت روی و منیزیم
- مصرف کافی آب برای جلوگیری از کم‌آبی بدن و یبوست ناشی از برخی داروهای مسکن
در مقابل، بهتر است تا حد امکان از مصرف سیگار، الکل، غذاهای بسیار فرآوری‌شده، فست‌فود، نوشابه‌های قندی و غذاهای پرنمک خودداری شود؛ زیرا این موارد می‌توانند روند ترمیم زخم و بهبود استخوان را کندتر کنند.
در صورت تجویز مکمل‌هایی مانند کلسیم، ویتامین D یا سایر ویتامین‌ها، آن‌ها را فقط طبق نظر پزشک مصرف کنید.
چه مدت بعد از عمل دیسک گردن می‌توان حمام کرد؟
زمان مناسب برای حمام کردن بعد از عمل دیسک گردن به نوع جراحی، وضعیت محل برش، نوع پانسمان و دستورالعمل جراح بستگی دارد. در برخی بیماران، دوش گرفتن پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت امکان‌پذیر است؛ اما این زمان برای همه افراد یکسان نیست و نباید بدون توجه به توصیه‌های ترخیص بیمارستان تعیین شود.
هنگام حمام کردن، باید از مالش دادن محل جراحی و وارد کردن فشار مستقیم به زخم خودداری کرد. پس از دوش گرفتن، در صورتی که پزشک اجازه داده باشد، می‌توان اطراف محل برش را به‌آرامی خشک کرد. استفاده از پماد، مواد ضدعفونی‌کننده یا محصولات موضعی روی زخم نیز باید مطابق دستور پزشک باشد.
تا زمانی که محل جراحی بهبود پیدا نکرده و جراح اجازه نداده است، از غوطه‌ور کردن زخم در وان، استخر یا جکوزی خودداری کنید. همچنین اگر پانسمان خیس، آلوده یا جدا شده است، نحوه تعویض آن باید مطابق دستورالعمل مراقبتی تعیین‌شده باشد.
در صورت مشاهده قرمزی رو به افزایش، ترشح غیرعادی، باز شدن زخم، تب یا افزایش درد در محل جراحی، لازم است با پزشک تماس بگیرید. رعایت این مراقبت‌ها به کاهش خطر عفونت و پیگیری مناسب روند ترمیم کمک می‌کند.
بعد از عمل دیسک گردن فعالیت های روزانه بیمار به چه صورت خواهد بود؟
هدف جراح از این عمل حذف محدودیت های ایجاد شده در فعالیت های روزانه ی بیمار است؛ که در نتیجه ی دیسک گردن و درد ایجاد شده است. به همین دلیل باید از داشتن استراحت مطلق و کامل حتی در روز اول عمل اجتناب کرد. اما بهتر است؛ تا زمان ترمیم کامل زخم، بافت های عمقی و عضلات که تقریبا ۴ تا ۶ هفته زمان می برد، با رعایت نکات زیر به زندگی عادی خود برگشت:
- پرهیز از نشستن و راه رفتن برای مدت طولانی
- به حداقل رساندن استفاده از موبایل و فعالیت هایی که در آن ها نیاز است گردن به سمت پایین خم شود.
- پرهیز کردن از رانندگی به مدت ۶ هفته به دلیل چرخش سر به اطراف در زمان رانندگی
- خواندن نماز در حالت نشسته و پشت میز و بالا آوردن مهر و چسباندن آن به پیشانی در هنگام سجده
- استفاده از بالش طبی
- استفاده از تخت با تشک پنبه ای و یا تشک ابری سفت
- پرهیز از خوابیدن روی شکم
هم داشتن استراحت مطلق و هم فعالیت زیاد در این دوران می تواند مضر باشد.
نوع از پایین آمدن از تخت
بیمار برای پایین آمدن از تخت باید به این شکل عمل کند:
- ۱- چرخیدن به پهلو
- ۲- آویزان کردن پاها به سمت پایین تخت
- ۳- نشستن روی تخت با پاهای آویزان شده به سمت پایین
- ۴- بلند شدن
برای خوابیدن هم نیاز است؛ عکس این موارد را انجام دهد.
در مواردی مانند ضعف عضلات ناحیه دست و پا پزشک ممکن است؛ به بیمار اجازه استراحت مطلق را بدهد؛ در این صورت لازم است موارد زیر رعایت شوند:
- استفاده کردن از جوراب های ضد واریس
- حرکت و ورزش دادن پاها و ماساژ دادن آن ها
- داشتن یک رژیم غذایی آبکی و نرم
- استفاده از آمپول های ضد انعقادی که احتمالا پزشک تجویز می کند.
- تغییر مداوم وضعیت خوابیدن به پشت و دو پهلو
- توجه به علائم اولیه زخم بستر مانند قرمز شدن باسن و پاشنه ی پا
⚠️ چه کارهایی روند بهبود بعد از عمل دیسک گردن را کند می‌کنند؟
برخی عادت‌ها می‌توانند باعث افزایش درد، تأخیر در ترمیم زخم یا حتی ایجاد عوارض پس از جراحی شوند. تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، از مصرف سیگار، بلند کردن اجسام سنگین، خم کردن مکرر گردن، رانندگی طولانی، ورزش‌های پرفشار و قطع خودسرانه داروها خودداری کنید. رعایت این نکات می‌تواند احتمال بهبودی موفق جراحی را افزایش دهد.
بعد از عمل دیسک گردن چه ورزش‌هایی مجاز است؟
بازگشت تدریجی به فعالیت بدنی، بخش مهمی از دوران نقاهت بعد از عمل دیسک گردن است. البته نوع و زمان شروع ورزش باید بر اساس نظر جراح و شرایط هر بیمار تعیین شود.
در هفته‌های ابتدایی، معمولاً پیاده‌روی آرام و کوتاه بهترین فعالیت بدنی محسوب می‌شود. این کار علاوه بر کمک به گردش خون، خطر لخته شدن خون را کاهش داده و به بازگشت تدریجی بیمار به فعالیت‌های روزمره کمک می‌کند. البته بعضی از موارد بستگی به نوع عمل دارند برای مثال ممکن از شرایط بعد از جراحی میکروسکوپیک دیسک گردن متفاوت باشد.
پس از تأیید پزشک یا فیزیوتراپیست، ممکن است تمرینات کششی ملایم و تمرینات تقویت عضلات گردن و شانه به برنامه درمانی اضافه شوند. انجام این حرکات باید به‌آرامی و بدون ایجاد درد انجام شود.
در مقابل، تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، از انجام فعالیت‌های زیر خودداری کنید:
- بلند کردن اجسام سنگین
- دویدن و پریدن
- ورزش‌های تماسی
- بدنسازی و وزنه‌برداری
- شنا در هفته‌های ابتدایی
- حرکات ناگهانی یا چرخش شدید گردن
اگر هنگام ورزش دچار درد شدید، بی‌حسی، ضعف اندام‌ها یا تشدید علائم شدید، فعالیت را متوقف کرده و با پزشک خود مشورت کنید.
آیا درد گردن، شانه، دست و تورم و گزگز دست ها بعد از عمل طبیعی است؟
انتظار می رود که تا چند هفته بعد از عمل دیسک گردن، ناحیه ی جراحی شده درد داشته باشد؛ که گذشت زمان به بهبودی این دردها کمک می کند. از نشانه های نتیجه بخش بودن جراحی، کاهش و یا بهبود دردهای تیر کشنده به سمت دست ها می باشد.
برای از بین رفتن گزگز در دست ها که ممکن است قبل از عمل توسط بیمار گزارش شود و یا بعد از عمل به وجود بیاید؛ تقریبا زمانی بیش تر از یک یا دو ماه نیاز است. داشتن بیماری های زمینه ای مانند دیابت ممکن است؛ علت بروز بخشی از این گزگزها باشد؛ و باعث شود که این احساس گزگز در دست ها بعد از عمل به طور کامل از بین نرود.
بعد از عمل دیسک گردن بیمار ممکن است؛ به علت درد از حرکت دادن پاها اجتناب کند. این امر باعث ایجاد مقداری تورم در پاها می شود. این تورم با خوابیدن در شب و بالا بردن پاها بهتر می شود. اما باید به علائم اولیه ی لخته شدن خون در عروق مانند، ورم شدید و همراه با درد، قرمزی و سفتی در عضلات یکی از پاها و یا دست ها توجه کرد؛ زیرا این شرایط ممکن است؛ خطرناک باشد و باید سریعا توسط جراح مورد بررسی قرار بگیرد.
ملتهب شدن ریشه های عصبی بعد از عمل دیسک گردن، ممکن است سبب برگشت دردهای تیر کشنده دست ها و شانه با شدت کمتر بعد از بهبودی اولیه شود. این دردها که معمولا یک تا دو هفته ادامه دارند؛ نباید باعث نگرانی بیمار شوند. این دردها با بهبود یافتن التهاب رفته رفته از بین می روند. اما دردهای پیش رونده ای که با احساس ضعف در دست ها و پاها همراه هستند و فعالیت های ساده ای مثل غذا خوردن، بستن دکمه ها، راه رفتن و ادرار کردن را مختل می کنند؛ نیازمند مراجعه سریع به جراح جهت بررسی و معاینه می باشند.
✅ چه علائمی نشان می‌دهد روند بهبودی طبیعی است؟
کاهش تدریجی درد تیرکشنده دست، بهتر شدن توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، خشک و بدون ترشح بودن محل جراحی، کاهش تدریجی نیاز به داروهای مسکن و افزایش دامنه فعالیت بدون تشدید علائم، معمولاً از نشانه‌های روند طبیعی بهبودی هستند. با این حال، روند بهبود در هر بیمار متفاوت است و باید طبق برنامه تعیین‌شده توسط جراح پیگیری شود.
[docotr_card_v3]
روابط جنسی پس از عمل چگونه خواهد بود؟
بعد از عمل دیسک گردن برای بیمار بهتر است؛ که به مدت یک ماه و نیم پس از جراحی از برقراری رابطه ی جنسی اجتناب کند. پس از آن از طریق مراجعه به جراح سوالات خود را در این رابطه از او بپرسد.
داروهای مورد نیاز بعد از عمل دیسک گردن
۱- آنتی بیوتیک های خوراکی، که نیاز است به طور مرتب و طبق نظر پزشک تا مدتی بعد از عمل مصرف شوند. این داروها ممکن است عوارضی مثل تهوع، درد، نفخ و سوزش معده را به همراه داشته باشند؛ که در صورت شدید بودن علائم و ایجاد اختلال در تغذیه بهتر است؛ با نظر پزشک قطع و یا تغییر داده شوند. زیرا داشتن تغذیه ی مناسب برای بهبودی محل زخم اهمیت بسیار زیادی دارد.
۲- داروهای ضد التهابی مانند دیکلوفناک و سلکوکسیب، که نقش آن ها کاهش درد قسمت جراحی شده و بهبود و کنترل التهاب بافت های برش خورده می باشد. این داروها در بازگشت سریع تر بیمار به زندگی عادی کمک زیادی می کنند.
۳- داروهایی برای تقویت و تسکین بافت های عصبی مانند گاباپنتین و پرگابالین، که برای بیمارانی که دیسک خارج شده باعث آسیب شدید بافت های عصبی شده است تجویز می شوند.
۴- مولتی ویتامین ها، که باعث تسریع درمان زخم می شوند. ویتامین ث در راس این داروها وجود دارد. یکی دیگر از این مکمل ها، کلسیم است؛ که برای جوش خوردن و بهبود استخوان های محل جراحی تجویز می شود. کلسیتونین یکی دیگر از داروها است؛ که به صورت اسپری بوده و در بینی اسپری می شود. این دارو جذب کلسیم را در استخوان ها افزایش می دهد؛ بنابراین خوردن لبنیات باعث رساندن مقدار بیشتری کلسیم به بدن می شود؛ مگر بیمار دارای مشکل کلیه، پاراتیروئید و بیماری های متابولیسم کلسیم را داشته باشد. در صورت شدید بودن کمبود کلسیم و پوکی استخوان، پزشک برای درمان سریع تر داروهای تزریقی، زیرجلدی را تجویز می کند.
۵- داروهای ضد انعقاد تزریقی، که بعد از بیشتر جراحی های سنگین مثل جراحی های ستون فقرات تجویز شده و توسط فرد آموزش دیده در زیر پوست دور ناف تزریق می شوند. خود شما نیز می توانید پس از یاد گرفتن این کار را انجام دهید.
نحوه ی منتقل کردن بیمار به منزل یا شهرستان
نشستن طولانی مدت بعد از عمل دیسک گردن، به هیچ عنوان توصیه نمی شود. در سفرهای غیر طولانی با هواپیما لازم است؛ بیمار در طول سفر یک بار از روی صندلی بلند شده و چند قدمی راه برود. در مورد وسایل نقلیه ی شخصی نیز وضعیت مناسب برای بیمار دراز کشیدن روی صندلی عقب و یا قرار گرفتن روی صندلی جلو در حالت خوابیده شده می باشد. در این مورد بیمار بعد از هر ۴۵ دقیقه نیاز به توقف ماشین و استراحت دارد.
چه علائمی بعد از عمل دیسک گردن خطرناک هستند؟
متن پیشنهادی برای جایگزینی بخش فعلی:
بروز مقداری درد یا ناراحتی پس از عمل دیسک گردن می‌تواند بخشی از روند بهبودی باشد؛ اما هر علامت جدید یا رو به تشدید باید جدی گرفته شود. شناخت علائم هشدار به بیمار کمک می‌کند تا در صورت بروز عوارض احتمالی، به‌موقع پیگیری پزشکی انجام دهد.
علائمی که نیازمند تماس فوری با جراح هستند:
تب، لرز یا قرمزی و تورم رو به افزایش در محل جراحی
خروج ترشح چرکی، خونریزی مداوم یا باز شدن زخم
افزایش درد گردن یا دست‌ها که با درمان تجویزشده کنترل نمی‌شود
بروز یا تشدید مشکل در بلع، به‌خصوص اگر خوردن مایعات دشوار شده باشد
ایجاد بی‌حسی، گزگز یا ضعف جدید در دست‌ها و پاها
اختلال جدید در راه رفتن، تعادل یا کنترل ادرار و مدفوع
علائمی که نیازمند مراجعه فوری به اورژانس هستند:
دشواری در تنفس یا تورم سریع ناحیه گردن
درد قفسه سینه یا تنگی نفس ناگهانی
ضعف ناگهانی یا شدید اندام‌ها، یا کاهش ناگهانی سطح هوشیاری
درد و تورم یک‌طرفه ساق پا، به‌ویژه اگر با قرمزی یا گرمی همراه باشد؛ اگر این وضعیت با درد قفسه سینه یا تنگی نفس همراه است، مراجعه اورژانسی ضروری است.
همچنین لازم است بدانید که باقی ماندن مقداری گزگز یا بی‌حسی پس از عمل همیشه به معنای شکست جراحی نیست؛ بهبود عصب ممکن است زمان‌بر باشد. با این حال، ضعف جدید، تشدید علائم عصبی یا اختلال در عملکرد روزمره باید سریعاً بررسی شود. در صورت بروز علائم اورژانسی، منتظر پاسخ مطب یا نوبت بعدی ویزیت نمانید.
[docotr_card_v3]
