جراحی دیسک گردن چگونه و در چه مواردی انجام می‌شود؟

آیا جراحی دیسک گردن خطرناک است

جراحی دیسک گردن یک روش درمانی غالبا تهاجمی برای رفع درد و بیرون‌زدگی (فتق) دیسک‌ گردن است که معمولا با خارج کردن دیسک بیرون‌زده یا آسیب‌دیده و فیوژن مهره‌ها انجام می‌شود. جراحی دیسک گردن در صورتی توصیه می‌شود که روش‌های درمان غیرجراحی، موثر واقع نشوند و علائم آزاردهنده دیسک گردن، زندگی فرد را مختل کنند. جراحی دیسک گردن می‌تواند کیفیت زندگی و دامنه حرکتی بیمار را بهبود بخشد و علائم دیسک گردن را نیز برطرف نماید. روش‌های مختلفی برای انجام جراحی دیسک گردن وجود دارد که از نظر میزان پیچیدگی، دوره نقاهت، هزینه و عوارض جانبی با یکدیگر متفاوت هستند. روش مناسب برای جراحی دیسک گردن با در نظر گرفتن عواملی همچون سن بیمار، سایر مشکلات پزشکی، شدت علائم، مدت زمان علائم، محل بیرون‌زدگی دیسک و غیره توسط جراح انتخاب خواهد شد. رایج‌ترین روش جراحی دیسک گردن، روش دیسککتومی است که معمولا به صورت قدامی یا از جلوی گردن انجام می‌شود.

هدف از جراحی دیسک گردن

ضرورت جراحی دیسک گردن

هدف اصلی جراحی دیسک گردن، برداشتن فشار دیسک بیرون‌زده از ریشه‌های نخاع است. برای انجام این کار، بخشی از دیسک بیرون‌زده یا کل دیسک گردن خارج می‌شود که این امر باعث رفع علائم آزاردهنده‌ای همچون درد گردن و بازوها خواهد شد. جراحی دیسک گردن همچنین می‌تواند بی‌ثباتی ناشی از فتق دیسک گردن را نیز برطرف کند.

در حالی که جراحی دیسک گردن، اولین گزینه برای درمان بیرون‌زدگی دیسک گردن محسوب نمی‌شود و درصد بالایی از بیماران با روش‌های غیرتهاجمی درمان می‌شوند، اما در برخی موارد خاص کاملا ضروری بوده و تنها روش موثر برای درمان است. اگر علائم آزاردهنده دیسک گردن علی رغم ۶ تا ۱۲ هفته درمان غیرجراحی همچنان ادامه داشته یا تشدید شده باشند، در اکثر موارد جراحی دیسک گردن موثرترین روش درمان خواهد بود. در واقع جراحی دیسک گردن در مواردی توصیه می‌شود که علائم ناشی از این بیماری زندگی فرد را مختل کرده باشند و بیمار از روش‌های درمان غیر‌جراحی نتیجه نگرفته باشد.

انواع جراحی دیسک گردن (روش‌های باز)

زمانی که علائم دیسک گردن پیشرفت کنند و یا با درمان‌های محافظه کارانه برطرف نشوند، راهی جز جراحی دیسک گردن باقی نمی‌ماند. عواملی مانند سن بیمار، مدت زمانی که مشکل ادامه داشته است، سایر مشکلات پزشکی، سابقه عمل‌های قبلی گردن و شدت علائم در انتخاب نوع جراحی نقش دارند. در ادامه با رایج‌ترین انواع جراحی دیسک گردن به روش باز آشنا می‌شوید.

دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF)

جراحی دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (Anterior Cervical Disk Fusion) رایج‌ترین روش جراحان ستون فقرات برای درمان فتق دیسک گردن است. این جراحی شامل دو بخش است:

  • دیسککتومی قدامی گردن: جراحی از قسمت قدامی یا جلوی گردن انجام می‌شود و سپس دیسک از میان دو استخوان مهره برداشته خواهد شد.
  • فیوژن: جراحی فیوژن به منظور افزایش ثبات دیسک‌های گردنی انجام می‌شود. فیوژن شامل قرار دادن پیوند استخوان در قسمتی است که دیسک بیرون‌زده در ابتدا قرار داشته تا ثبات و استحکام در ناحیه مورد نظر ایجاد شود.

این جراحی در موارد زیر به کار می‌رود:

  • برای درمان فتق دیسک گردن دارای علائم؛ یعنی زمانی که بیرون‌زدگی دیسک گردن به حدی شدید است که علائم آزاردهنده‌ای برای فرد ایجاد می‌کند.
  • کاهش علائم تنگی کانال نخاع گردنی (مانند احساس ضعف در دست‌ها، گزگز انگشتان دست و غیره)
  • رفع خارهای استخوانی گردن
  • تحلیل دیسک گردن (دیسک دژنراتیو گردن)

برای انجام جراحی دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن، بیمار به پشت دراز می‌کشد و تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد. سپس:

  • جراح یک برش کوچک ۲ تا ۳ سانتی‌متری در قسمت جلوی گردن ایجاد می‌کند تا فضای کافی برای دسترسی به دیسک‌ها فراهم شود.
  • ماهیچه‌های گردن، عروق و اعصاب کنار زده می‌شوند تا مهره استخوانی و دیسک در معرض دید جراح قرار گیرد.
  • بخشی از دیسک آسیب‌دیده که به عصب فشار آورده است، برداشته می‌شود.
  • پس از برداشتن قسمت مورد نظر، فضای دیسک ممکن است با پیوند استخوان یا قفس (cage) پر شود تا همجوشی (فیوژن) اتفاق بیفتد. فیوژن به معنای فرآیند به هم پیوستن دو یا چند استخوان است. با گذشت زمان، پیوند به مهره‌های بالا و پایین جوش می‌خورد و یک تکه استخوان یکپارچه می‌سازد.
  • ممکن است از صفحات و پیچ‌های فلزی برای ایجاد پایداری در حین همجوشی و تسریع روند آن استفاده شود.
  • در پایان، محل برش جراحی، بخیه زده می‌شود.

جراحی تعویض دیسک گردن با دیسک مصنوعی

جراحی دیسک گردن چگونه است

تعویض دیسک مصنوعی گردن همانند روش ACDF از جلوی گردن انجام می‌شود. بدین صورت که کل دیسک بیرون‌زده برداشته می‌شود، اما به جای فیوژن استخوان از دیسک مصنوعی استفاده خواهد شد.

با وجود آنکه جراحی تعویض دیسک مصنوعی گردن در اکثر موارد می‌تواند به جای ACDF به کار رود، اما بیماران دارای شرایط زیر کاندیدای مناسبی برای انجام این روش نیستند:

  • اگر بیمار دارای سابقه جراحی فیوژن گردن باشد، امکان انجام جراحی تعویض دیسک مصنوعی گردن در همان ناحیه وجود ندارد
  • افرادی که به فولاد ضد زنگ حساسیت دارند
  • وجود عفونت در محل دیسک
  • بیماران مبتلا به پوکی استخوان و مشکلات مفصلی
  • تخریب و تحلیل شدید مفاصل فاست در پشت ستون فقرات

برای انجام این جراحی:

  • بیمار رو به بالا روی تخت دراز می‌کشد و تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
  • یک برش ۲ الی ۳ سانتی‌متری در جلوی گردن ایجاد می‌شود.
  • دیسک آسیب‌دیده که روی ریشه عصبی و نخاع فشار آورده است، برداشته می‌شود.
  • فضای دیسک به اندازه ارتفاع معمولی دیسک باز می‌شود تا به کاهش فشار بر اعصاب اطراف کمک کند.
  • جراح با کمک تصویربرداری زنده اشعه ایکس (فلوروسکوپی)، دستگاه دیسک مصنوعی را در فضای دیسک آماده شده قرار می‌دهد. پیش از انتخاب مناسب‌ترین دیسک ممکن است سایزهای مختلف دیسک مصنوعی امتحان شوند. نحوه دقیق کاشت دیسک مصنوعی بر اساس نوع دیسک می‌تواند متفاوت باشد.
  • پس از قرار دادن دیسک مصنوعی و چسباندن آن به ۲ مهره مجاور (بالا و پایین)، محل برش جراحی بخیه زده می‌شود.

دیسککتومی خلفی گردن

در جراحی دیسککتومی خلفی گردن، جراح از پشت گردن به ستون فقرات دسترسی ایجاد می‌کند. مزیت اصلی روش خلفی این است که نیازی به همجوشی نیست. این امر، حرکت طبیعی ستون فقرات گردنی را حفظ می‌کند، اما می‌تواند موجب بروز درد و عوارض بیشتری شود.

دیسککتومی خلفی گردن معمولا در موارد زیر به کار می‌رود:

  • اگر جراح در عکسبرداری‌ها و ارزیابی‌های پیش از عمل به این نتیجه برسد که دسترسی به دیسک بیرون‌زده از پشت گردن راحت‌تر است، جراحی گردن از پشت را توصیه خواهد کرد.
  • این روش ممکن است برای دیسک‌های گردنی که از پهلو و از مجرای عصبی (تونلی که عصب از آن عبور می‌کند تا از کانال نخاعی خارج شود) بیرون زده‌اند، گزینه مناسب‌تری باشد.
  • در صورت وجود خارهای استخوانی اضافی در ناحیه تحت درمان

مراحل دیسککتومی خلفی گردنی به شرح زیر است:

  • بیمار پس از بیهوشی روی شکم خوابانده می‌شود تا ناحیه پشت گردن در دسترس جراح قرار گیرد
  • یک برش حدود ۱۰ سانتی‌متری در پشت گردن بیمار ایجاد می‌شود
  • برای دسترسی به دیسک آسیب‌دیده بیمار، ماهیچه‌های ستون فقرات جدا شده و کنار زده می‌شوند تا مهره‌های استخوانی در معرض دید قرار گیرند
  • بخشی از قوس استخوانی برداشته می‌شود تا دسترسی به ریشه عصب و فضای دیسک فراهم شود
  • بخشی از دیسک بیرون‌زده که عصب نخاعی را فشرده می‌کند، به دقت برداشته می‌شود. با انجام این کار، فضای بیشتری ایجاد می‌شود و فشار از روی عصب برداشته خواهد شد.
  • در این روش از فیوژن استفاده نمی‌شود، زیرا تنها قسمتی از دیسک برداشته می‌شود و نیازی به همجوشی ندارد.
  • در پایان نیز محل برش، بخیه زده می‌شود.

لامینکتومی دیسک گردن

در جراحی لامینکتومی دیسک گردن، بخشی از استخوان مهره‌ای گردن برداشته می‌شود تا فضای مناسب در کانال نخاع گردنی ایجاد شود. این جراحی برای درمان پارگی شدید دیسک گردن نیز به کار می‌رود.

جراحی لامینکتومی گردن برای افراد زیر مناسب است:

  • افراد مبتلا به تنگی نخاع گردنی که کانال ستون فقرات آنها باریک شده است
  • افرادی که دارای فشردگی نخاع قابل توجهی هستند
  • افرادی که دارای علائم پارگی دیسک گردن هستند (از دست دادن تعادل، درد شدید و پیشرونده در گردن، دست‌ها و کمر)

جراحی لامینکتومی گردن تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود که مراحل آن به شرح زیر است:

  • پس از بیهوشی بیمار، برشی در وسط ناحیه پشت گردن ایجاد می‌شود. سایز برش به میزان بیرون‌زدگی دیسک بستگی دارد و با توجه به تشخیص جراح می‌تواند جزئی باشد
  • پس از دسترسی به ستون فقرات گردن، جراح کل لامینا (برآمدگی پشت مهره) را بر می‌دارد
  • در مواردی که لامینکتومی به عنوان بخشی از جراحی دیسککتومی انجام شود، جراح پس از برداشتن لامینا برای برداشتن فتق دیسک اقدام می‌کند
  • پس از لامینکتومی ممکن است فیوژن ستون فقرات نیز انجام شود تا جراح از تثبیت ستون فقرات گردنی اطمینان حاصل کند

کورپکتومی و فیوژن قدامی گردن (ACCF)

روش جراحی دیسک گردن

این جراحی برای درمان تنگی کانال نخاعی شدید به کار می‌رود و مشابه روش دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن است. با این تفاوت که جراح به جای برداشتن دیسک، تمام یا بخشی از بدنه مهره و خارهای استخوانی موجود را بر می‌دارد و از پیوند استخوان برای پر کردن فضای خالی میان مهره‌ها استفاده می‌کند.

کورپکتومی معمولا در موارد زیر به کار می‌رود:

  • بیماران دارای خارهای استخوانی در ناحیه گردن که با جراحی ACDF قابل حذف نیستند
  • بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی شدید

برای انجام کورپکتومی مراحل زیر انجام می‌شود:

  • بیمار به پشت دراز می‌کشد و تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد
  • جراح یک برش نسبتا بزرگ در جلوی گردن ایجاد می‌کند و با توجه به وضعیت بیمار، تمام یا بخشی از ناحیه جلوی مهره را بر می‌دارد. خارهای استخوانی اطراف ناحیه مورد نظر نیز برداشته می‌شوند
  • سپس برای پر کردن فضای خالی میان مهره‌ها از یک قطعه استخوان کوچک و همجوشی استفاده می‌شود
  • محل برش، بخیه زده می‌شود

انواع جراحی دیسک گردن (روش‌های بسته)

جراحی دیسک گردن با روش‌های کم تهاجمی و کم عارضه‌تر نیز قابل انجام است. جراحی‌های بسته دیسک گردن، عوارض جانبی کمتر و دوره نقاهت کوتاه‌تری دارند، اما ممکن است تمامی بیماران، کاندیدای مناسبی برای انجام این نوع جراحی گردن نباشند. در ادامه به معرفی رایج‌ترین انواع جراحی دیسک گردن به روش بسته می‌پردازیم.

میکرودیسککتومی گردن

جراحی دیسک گردن از جلو

یک روش جراحی کم تهاجمی است که بدون ایجاد برش قابل توجه روی گردن بیمار انجام می‌شود. در این روش، جراح یک ابزار لوله مانند را از طریق یک برش یک سانتی‌متری (یا یک سوراخ) وارد گردن کرده و از آن برای برداشتن فتق دیسک استفاده می‌کند. این گزینه نسبت به جراحی معمولی با ریسک عفونت کمتری همراه است. همچنین به دلیل کم تهاجمی بودن این جراحی، جای زخم کوچک‌تری ایجاد می‌شود. علاوه بر این، دوره نقاهت آسان‌تر و کوتاه‌تر خواهد بود، اما احتمال عود دیسک در این روش بالاتر است.

میکرودیسککتومی گردن برای افراد دارای شرایط زیر انجام می‌شود:

  • افراد دارای بیرون‌زدگی دیسک گردن خفیف
  • افرادی که محدودیت‌هایی برای روش‌های جراحی باز گردن دارند
  • بیمارانی که به دنبال یک روش کم عارضه برای رفع دیسک گردن هستند
  • افرادی که در تعداد معدودی از دیسک‌های گردن دچار فتق شده‌اند و تعداد دیسک‌های بیرون زده آنها خیلی زیاد نیست

برای انجام این جراحی مراحل زیر طی می‌شود:

  • بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد
  • با توجه به محل فتق، جراح یک برش جزئی ۱ سانتی‌متری (یک سوراخ) در جلو گردن ایجاد می‌کند تا مسیر مناسبی برای دسترسی به فتق دیسک ایجاد شود
  • سپس یک لوله‌ مخصوص (میکروسکوپ) را برای دسترسی به دیسک بیرون‌زده وارد برش می‌کند. جراح، لوله‌ای با اندازه مناسب انتخاب می‌کند تا مطمئن شود که رگ‌های خونی، اطراف ناحیه عبور را پاره نخواهد کرد
  • هنگامی که پزشک محل فتق دیسک را پیدا کرد، به آرامی قسمتی که اعصاب را فشرده و سپس خارج می‌کند
  • محل شکاف، بسته می‌شود.

جراحی دیسک گردن با لیزر

جراحی دیسک گردن با لیزر بدون نیاز به بیهوشی و بدون ایجاد برش روی گردن انجام می‌شود و در واقع عمل جراحی محسوب نمی‌شود. جراحی دیسک گردن لیزری دارای مزایای متعددی نظیر عدم استفاده از تیغ، بستری و دوره نقاهت کوتاه، عوارض جانبی بسیار کمتر و عدم ایجاد اسکار قابل توجه است. با این حال، از نظر درمانی هیچ گونه مزیتی نسبت به روش جراحی سنتی نداشته و علاوه بر این، برای همه بیماران مناسب نیست.

جراحی دیسک گردن با لیزر برای بیماران دارای شرایط زیر قابل انجام است:

  • افرادی که دیسک گردن بسیار بزرگ و بیرون‌زده نداشته باشند (یعنی در حد پروتوژن باشد) و دیسک بیمار، PLL (رباط طولی پشتی) را پاره نکرده باشد
  • بیمارانی که فتق دیسک آنها در حدی نیست که کاندید عمل جراحی باز باشند و با درمان‌های غیر جراحی نیز درمان می‌شوند

برای انجام جراحی دیسک گردن با لیزر مراحل زیر طی می‌شود:

  • محل جراحی به صورت موضعی بی‌حس می‌شود
  • یک سوزن بسیار ظریف وارد فضای دیسک گردن شده و از نوک سوزن، اشعه لیزر به داخل فضای دیسک تابانده می‌شود
  • بر اثر گرمای لیزر، قسمتی از دیسک حل می‌شود و توسط همان سوزن نیز ساکشن می‌شود (لیزر دکامپرشن)
  • بدین ترتیب، حجم بخش داخلی دیسک کاهش می‌یابد و علائم ناخوشایند بیمار برطرف می‌شود.

مقایسه روش‌های مختلف جراحی دیسک گردن

همانطور که خواندید، روش‌های مختلفی برای جراحی دیسک گردن وجود دارد که هر یک از آنها برای بیماران خاصی مناسب هستند. همچنین هر یک از روش‌های مختلف جراحی دیسک گردن دارای مزایا و معایب خاصی هستند که آگاهی از آنها برای بیماران ضروری است. جدول زیر، روش‌های مختلف جراحی دیسک گردن را به صورت اجمالی با یکدیگر مقایسه می‌کند.

مقایسه روش‌های جراحی دیسک گردن 

روش جراحی

کاندیدای مناسب

توضیح مختصر

دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF)

افرادی که دچار فتق دیسک گردن علامت دار، تنگی کانال نخاع گردنی و دیسک دژنراتیو گردن هستند

برداشتن دیسک بیرون‌‌زده از طریق یک برش کوچک در جلوی گردن و انجام فیوژن

تعویض دیسک مصنوعی گردن

افرادی که دیسک گردن آنها به طور کامل از بین رفته است و سابقه جراحی فیوژن گردن، پوکی استخوان و حساسیت به فولاد ضد زنگ ندارند

برداشتن کل دیسک بیرون‌زده و جایگزینی آن با دیسک مصنوعی

دیسککتومی خلفی گردن

برای دیسک‌های گردنی که از پهلو از مجرای نخاعی بیرون زده‌اند و دیسک‌هایی که دسترسی به آنها از پشت گردن آسان‌تر است

برداشتن بخشی از دیسک از طریق ایجاد یک برش ۱۰ سانتی‌متری در پشت گردن بیمار

لامینکتومی دیسک گردن

افرادی که پارگی شدید دیسک، تنگی نخاع و فشردگی نخاع گردنی دارند

برداشتن کل لامینا (برآمدگی پشت مهره) و سپس حذف فتق دیسک

کورپکتومی و فیوژن قدامی گردن (ACCF)

افرادی که تنگی کانال نخاعی شدید و خارهای استخوانی دارند که با جراحی ACDF قابل برداشتن نیستند

برداشتن تمام یا بخشی از بدنه مهره و خارهای استخوانی با ایجاد یک برش نسبتا بزرگ در جلوی گردن و پر کردن فضای خالی میان مهره‌ها با یک قطعه کوچک استخوان و فیوژن

میکرودیسککتومی گردن

افرادی که برای انجام روش‌های جراحی باز گردن دارای محدودیت‌اند و به دنبال یک روش کم عارضه برای رفع فتق دیسک گردن هستند

برداشتن فتق دیسک از طریق ایجاد یک برش جزئی ۱ سانتی‌متری در جلوی گردن و توسط یک لوله مخصوص به نام میکروسکوپ

جراحی دیسک گردن با لیزر

افرادی که فتق دیسک جزئی دارند

حل کردن قسمتی از دیسک توسط یک سوزن مخصوص که از نوک آن، اشعه لیزر ساطع می‌شود و سپس ساکشن دیسک حل شده توسط همان سوزن انجام می‌شود

 

مقایسه مدت زمان بستری، دوره نقاهت و درصد موفقیت روش های جراحی دیسک گردن

روش جراحی

نرخ موفقیت طول دوره نقاهت

مدت بستری

دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF)

۹۳ الی ۱۰۰ درصد (برای درد بازو) و

۷۳ الی ۸۳ درصد (برای درد گردن)

 

۶ الی ۸ هفته

۲ روز

تعویض دیسک مصنوعی گردن

بالای ۹۰ درصد ۴ الی ۶ هفته

۱ روز

دیسککتومی خلفی گردن

۹۵ درصد ۴ الی ۶ هفته

۲ روز

لامینکتومی دیسک گردن

۸۰ الی ۹۰ درصد ۲ الی ۴ هفته

۱ الی ۲ روز

کورپکتومی و فیوژن قدامی گردن (ACCF)

۸۰ الی ۹۰ درصد ۶ الی ۸ هفته۲ روز

۲ روز

میکرودیسککتومی گردن

۸۵ الی ۹۵ درصد ۲ الی ۴ هفته

۱ روز

جراحی دیسک گردن با لیزر

۹۴٫۶ درصد ۲ هفته

بدون نیاز به بستری

 

مقایسه مزایا و معایب انواع روش‌های جراحی دیسک گردن

روش جراحی

مزایا

معایب

دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF)

ثبات بیشتر دیسک‌های گردن به علت همجوشی، موثر در رفع بیماری دژنراتیو دیسک

تهاجمی، دوره نقاهت طولانی، حرکات کامل گردن بیمار حفظ نمی‌شود، امکان دریافت دیسک مصنوعی در سال‌های بعد وجود ندارد، احتمال خونریزی، هماتوم، عدم ایجاد فیوژن کافی و مشکل در بلع

تعویض دیسک مصنوعی گردن

نرخ موفقیت بالا، حفظ حرکات گردن بیمار، دوره نقاهت نسبتا سریع، عملکرد دیسک مصنوعی تا حد زیادی مشابه دیسک طبیعی است، امکان انجام جراحی فیوژن گردن در سال‌های بعد وجود دارد

تهاجمی، خونریزی بیشتر، امکان جابجایی دیسک مصنوعی، حساسیت به دیسک مصنوعی، تحلیل رفتن دیسک‌های مجاور محل جراحی، استخوان‌سازی نابجا، عفونت، مشکلات بلع و گرفتگی صدا

دیسککتومی خلفی گردن

عدم نیاز به همجوشی، حفظ حرکات گردن بیمار

تهاجمی، دوره نقاهت طولانی، افزایش احتمال خونریزی، کاهش دید جراح بواسطه خونریزی، احتمال آسیب نخاعی بیشتر، دستکاری بیشتر نخاع، درد بیشتر

لامینکتومی دیسک گردن

موثر در رفع علائم پارگی دیسک گردن و فشردگی نخاع شدید

تهاجمی، دوره نقاهت طولانی، احتمال نشت مایع مغزی نخاعی، عفونت، خونریزی و آسیب عصبی

کورپکتومی و فیوژن قدامی گردن (ACCF)

موثر در درمان تنگی چند سطحی گردن

یک جراحی نسبتا بزرگ و کاملا تهاجمی، دوره نقاهت طولانی، احتمال باقی ماندن جای زخم، عفونت، خونریزی و آسیب عصبی

میکرودیسککتومی گردن

کم تهاجم، برش بسیار کوچک، نقاهت کوتاه، درد و خوریزی کمتر

امکان حذف ناکافی دیسک، نشت مایع مغزی نخاعی و صدمه به رشته‌های عصبی

جراحی دیسک گردن با لیزر

عدم نیاز به بیهوشی، بدون ایجاد برش روی گردن بیمار، کم تهاجمی، دوره نقاهت کوتاه و عوارض جانبی کمتر

امکان عود دیسک، آسیب عصبی و واکنش به بی‌حسی موضعی (تنها در موارد جزئی بیرون‌زدگی دیسک موثر است)

 

بهترین روش جراحی دیسک گردن چیست؟

بهترین روش جراحی دیسک گردن برای هر بیمار به نوع و شدت مشکل وی بستگی دارد و توسط جراح انتخاب خواهد شد. اما به طور کلی در اغلب موارد، دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF) به عنوان بهترین روش جراحی دیسک گردن شناخته می‌شود. این روش شامل برداشتن دیسک بیرون‌زده و جایگزینی آن با پیوند استخوان است تا در نهایت، همجوشی (فیوژن) اتفاق بیفتد. ACDF به عنوان استاندارد طلایی (گلد استاندارد) برای جراحی دیسک گردن در نظر گرفته می‌شود، زیرا نرخ موفقیت بالایی دارد و چندین دهه است که مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این، ACDF می‌تواند تحلیل شدید دیسک‌های گردنی را نیز درمان کند و تقریبا برای تمامی بیماران قابل انجام است.

میزان موفقیت جراحی دیسک گردن

میزان موفقیت جراحی دیسک گردن به فاکتورهای متعددی بستگی دارد. در صورت مساعد بودن عوامل زیر، روش‌های مختلف جراحی دیسک گردن با درصد موفقیت بالایی همراه خواهند بود.

موارد زیر، مهم‌ترین فاکتورهایی هستند که در میزان موفقیت جراحی دیسک گردن تاثیر می‌گذارند:

  • وضعیت سلامت عمومی بیمار: اگر بیمار به سایر مشکلات سلامتی زمینه‌ای همچون پوکی استخوان، دیابت و اختلالات تیروئید مبتلا نباشد، جراحی دیسک گردن وی با موفقیت بیشتری همراه خواهد بود.
  • شدت و مدت علائم: بیمارانی که درد و ناراحتی گردن آنها مزمن و طولانی مدت شده است و علائم شدید و گسترده‌ای را تجربه می‌کنند، عمل جراحی حساس‌تری پیش رو خواهند داشت که می‌تواند میزان موفقیت پایین‌تری داشته باشد.
  • مهارت و تجربه پزشک: مهارت و تجربه جراح، تأثیر قابل توجهی بر میزان موفقیت جراحی دیسک گردن دارد. یک جراح حاذق و ماهر می‌تواند با توجه به علائم بیمار، مناسب‌ترین روش جراحی گردن را توصیه کند و روش مورد نظر را به بهترین شکل ممکن نیز اجرا نماید.
  • روش جراحی: روش‌های جراحی تهاجمی، غالبا پیچیده‌تر هستند و می‌توانند به عوارض جانبی جدی‌تری منجر شوند که بر نرخ موفقیت عمل تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، متناسب بودن نوع جراحی گردن با مشکل بیمار نیز در میزان اثربخشی و موفقیت جراحی گردن نقش دارد.
  • امکانات و تجهیزات کلینیک یا بیمارستان: عمل‌های جراحی که در مراکز درمانی مجهز و استاندارد و توسط پزشکان مجرب انجام می‌شوند، در اغلب موارد موفقیت آمیز هستند. حتی معروف‌ترین جراحان دنیا نیز بدون دسترسی به ابزارها و امکانات جراحی استاندارد نمی‌توانند به نتایج مطلوبی دست پیدا کنند.
  • مراقبت‌های بعد از عمل: رعایت دستورالعمل‌های مراقبتی بعد از عمل جراحی دیسک گردن نیز عامل موثری دیگری است که لازم است مد نظر قرار دهید. بی‌توجهی به نکات مراقبتی در طول دوره نقاهت پس از عمل می‌تواند باعث هدر رفتن زحمات جراح، وقت و هزینه شما شود.

مراقبت‌های پس از جراحی دیسک گردن

برای آنکه پس از جراحی دیسک گردن، روند بهبودی سریع‌تری داشته باشید و بهترین نتایج را از عمل خود بدست آورید، باید مراقبت‌های پس از جراحی دیسک گردن را جدی بگیرید. جراح، دستورالعمل‌های مراقبتی را در اختیار شما قرار می‌دهد که توصیه می‌شود آنها را حداقل به مدت ۲ هفته پس از جراحی یا تا زمان ویزیت بعدی توسط جراح خود دنبال کنید. به طور کلی، مراقبت‌های پس از جراحی دیسک گردن شامل:

محدودیت‌ها

در دوره نقاهت تا حد امکان از انجام کارهای زیر خودداری کنید:

  • خم شدن یا چرخاندن گردن
  • اجسام سنگین‌تر از ۲ کیلوگرم بلند نکنید
  • اجتناب از انجام فعالیت‌های بدنی شدید
  • عدم استعمال دخانیات و محصولات حاوی نیکوتین، زیرا نیکوتین از رشد استخوان‌های جدید جلوگیری می‌کند و ممکن است باعث همجوشی ناموفق شود
  • تا ویزیت بعدی خود رانندگی نکنید

مراقبت از محل زخم

برای مراقبت از محل زخم جراحی دیسک گردن به موارد زیر توجه کنید:

  • اگر محل جراحی با چسب بخیه پوشانده شده باشد، ممکن است بتوانید روز بعد از جراحی دوش بگیرید. هر روز به آرامی محل زخم را با آب و صابون بشویید. چسب را مالش ندهید یا جدا نکنید. برای خشک کردن محل زخم، از باد خنک سشوار کمک بگیرید.
  • اگر بخیه دارید، ممکن است بتوانید ۲ روز پس از جراحی دوش بگیرید. برای شستشو محل زخم از آب ولرم و صابون یا شامپو بچه استفاده کرده و بلافاصله آن را خشک کنید.
  • اگر هنوز درن دارید، محل زخم را با یک گاز استریل بپوشانید. اگر ترشح از سوراخ درن به اندازه‌ای است که مجبور هستید بیشتر از ۲ بار در روز پانسمان را عوض کنید، با پزشک خود تماس بگیرید.
  • محل زخم را تا حد ممکن خشک نگه دارید.
  • روی محل زخم از لوسیون و پماد استفاده نکنید (مگر به تجویز پزشک).
  • پس از هر مرتبه حمام، لباس تمیز بپوشید و با ملحفه‌های تمیز بخوابید.
  • مقداری ترشح شفاف و صورتی از محل زخم طبیعی است. مراقب افزایش قرمزی، ترشحات خونی و چرکی و همچنین باز شدن محل زخم خود باشید.

داروها

در مورد استفاده از داروهای تجویز شده به نکات زیر توجه کنید:

  • داروهای ضد درد را طبق دستور پزشک مصرف کنید. با کاهش درد، مقدار و دفعات مصرف دارو را کاهش دهید و اگر به داروی ضد درد نیاز ندارید، بهتر است دارو مصرف نکنید.
  • برخی داروهای مسکن باعث یبوست می‌شوند. برای رفع این مشکل، آب فراوان بنوشید و غذاهای سرشار از فیبر میل کنید. با مشورت پزشک نیز می‌توانید از داروهای ملین استفاده نمایید.
  • بدون تأیید جراح خود از مسکن‌های ضد التهابی مانند ناپروکسن و ایبوپروفن استفاده نکنید. این داروها از رشد استخوان‌های جدید جلوگیری کرده و ممکن است باعث شکست همجوشی شوند.
  • استامینوفن ساده، یک مسکن ایمن است که اکثر پزشکان آن را پس از جراحی دیسک گردن تجویز می‌کنند.

سایر اقدامات

سایر مواردی که لازم است در دوره نقاهت جراحی دیسک گردن به آنها توجه کنید شامل:

  • اگر به شما بریس داده شده است، آن را به طور منظم استفاده کنید (به جز هنگام خواب، دوش گرفتن یا قرار دادن کمپرس سرد)
  • به منظور کاهش درد و تورم، ۳ تا ۴ مرتبه در روز به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی محل جراحی کمپرس سرد قرار دهید.
  • با توجه به نوع جراحی دیسک گردن معمولا لازم است استراحت کامل داشته باشید و تنها برای رفتن به سرویس بهداشتی از جای خود بلند شوید. از زمانی که پزشک‌تان اجازه می‌دهد، هر ۳ تا ۴ ساعت یکبار از جای خود بلند شوید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه راه بروید. تا جایی که می‌توانید به تدریج زمان راه رفتن را افزایش دهید.
  • در روزهای اول، از انجام فعالیت‌هایی که باعث می‌شوند گردن‌ خود را به پایین خم کنید (مانند استفاده از موبایل و مطالعه) خودداری نمایید.
  • در مورد نحوه صحیح خوابیدن پس از عمل از جراح خود سوال کنید.، اما در اغلب موارد توصیه می‌شود به پشت بخوابید.
  • برای خوابیدن از یک بالش طبی با ارتفاع مناسب استفاده کنید، به طوریکه سر و گردن با بدن شما در یک راستا قرار گیرند.
  • بهتر است حداقل در چند روز اول پس از جراحی دیسک گردن برای پایین آمدن از تخت از فردی کمک بگیرید. از بلند شدن ناگهانی و سریع خودداری کنید، زیرا گردن را به سمت جلو خم کرده و فشار زیادی روی دیسک‌های گردن وارد می‌کند. علاوه بر این، ممکن است دچار سرگیجه شوید. برای بلند شدن از تخت به تنهایی، ابتدا به پهلو برگردید و پاها را به آرامی از تخت آویزان کنید. سپس در وضعیت نشسته قرار بگیرید و به آرامی بلند شوید.
  • در اغلب موارد توصیه می‌شود که پس از جراحی دیسک گردن، فیزیوتراپی انجام دهید. جلسات فیزیوتراپی را به طور منظم دنبال کنید، زیرا این کار به تسریع روند بهبودی و افزایش نرمی و انعطاف‌پذیری گردن پس از جراحی کمک خواهد کرد.
  • یک رژیم غذایی سالم و متنوع داشته باشید. کاهش مصرف قند، نمک و چربی و همچنین افزایش مصرف مایعات، فیبر و پروتئین باعث می‌شود دوره نقاهت کوتاه‌تری داشته باشید، زیرا رژیم غذایی به طور مستقیم بر روند ترمیم زخم‌ها تأثیر می‌گذارد.

مزایای جراحی دیسک گردن

جراحی دیسک گردن برای افرادی که به این عمل نیاز دارند، با مزایای قابل توجهی همراه است که برخی از مهم‌ترین آنها شامل:

  • از بین رفتن درد و بی‌حسی بازو، گردن درد، سردرد
  • بهبود دامنه حرکتی گردن
  • کاهش نیاز به مصرف داروهای مسکن
  • توانایی پرداختن به فعالیت‌های جدیدی که قبلا برای فرد غیرممکن بود
  • بهبود کیفیت خواب
  • بهبود پاسچر (وضعیت قرارگیری بدن)
  • در صورت استفاده از روش‌های جراحی کم تهاجمی، دوره نقاهت کوتاه خواهد بود

عوارض عدم انجام جراحی دیسک گردن

تقریبا تمامی بیماران با شنیدن نام جراحی دیسک گردن دچار استرس می‌شوند و بسیاری از آنها نیز علی رغم توصیه پزشک از انجام این جراحی امتناع می‌کنند. اما عدم انجام جراحی دیسک گردن به مراتب خطرناک‌تر از عوارض احتمالی این عمل است. درد مزمن و طاقت‌فرسا ساده‌ترین و پیش پا افتاده‌ترین عارضه ناشی از به تعویق انداختن جراحی دیسک گردن است. سایر عوارض قابل توجهی که ممکن است به دلیل عدم انجام جراحی دیسک گردن بروز پیدا کنند شامل:

  • کاهش شدید دامنه حرکتی گردن
  • عدم توانایی برای انجام کارهای ساده روزانه مانند رانندگی، مطالعه، کار با رایانه
  • تشدید فتق دیسک و به دنبال آن پاره شدن دیسک گردن
  • ناتوانی در کنترل حرکات روده
  • بی‌حسی دست‌ها و پاها
  • عدم تعادل در هنگام راه رفتن و ایستادن
  • از کارافتادگی و فلج موقتی یا دائمی
  • از دست دادن توانایی کنترل اجسام با دست

هزینه انجام جراحی دیسک گردن

هزینه انجام جراحی دیسک گردن از دغدغه‌های رایج بیمارانی است که جراحی دیسک گردن به آنها توصیه شده است. هزینه انجام جراحی دیسک گردن به عوامل مختلفی بستگی دارد، بنابراین نمی‌توان هزینه ثابت و مشخصی برای آن تعیین کرد.

مهم‌ترین عوامل موثر بر تعیین هزینه جراحی دیسک گردن شامل موارد زیر است:

  • میزان تجربه و مهارت جراح: جراحان شناخته شده‌ و باسابقه معمولا دستمزد بالاتری دریافت می‌کنند.
  • شرایط بیمار: شرایط سلامتی بیمار به طور مستقیم بر روند درمانی وی تأثیر می‌گذارد. افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای در اغلب موارد فرآیند درمانی پیچیده‌تر و پرهزینه‌تری خواهند داشت.
  • نوع بیهوشی: نوع بیهوشی بیمار (بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی) بر دستمزد متخصص بیهوشی و هزینه کل عمل تأثیر مستقیم می‌گذارد.
  • نوع جراحی: روش‌های جراحی تهاجمی‌تر از پیچیدگی بیشتری برخوردار بوده و به همین خاطر، هزینه بالاتری دارند.
  • مدت جراحی: هر چه مدت زمان جراحی دیسک گردن طولانی‌تر باشد، هزینه بیشتری خواهد داشت.
  • مرکز درمانی: محل انجام جراحی دیسک گردن (کلینیک یا بیمارستان) و خصوصی یا دولتی بودن آن نیز بر هزینه عمل تأثیر می‌گذارد.
  • تعداد دیسک‌های تحت درمان: هر چه تعداد دیسک‌های تحت درمان بیشتر باشد، هزینه نهایی بالاتر خواهد بود.
  • پوشش بیمه: بیمه‌های پایه معمولا بخشی از هزینه‌های عمل را پرداخت می‌کنند. اگر بیمار بیمه تکمیلی داشته باشد، با توجه به نوع قرارداد عموما بخش زیادی از هزینه عمل توسط بیمه تکمیلی پرداخت خواهد شد. با این حال، در اغلب موارد لازم است متقاضی عمل، مدارک پزشکی خود را در اختیار شرکت بیمه قرار دهد تا ضرورت انجام جراحی توسط کارشناسان بیمه تأیید شود.
  • آزمایشات و عکسبرداری‌های مورد نیاز: هزینه آزمایشات و عکسبرداری‌های قبل و بعد از عمل نیز به هزینه کلی جراحی اضافه می‌شود.
  • مدت زمان بستری در بیمارستان: هر چه عمل جراحی دیسک گردن شما پیچیده‌تر و تهاجمی‌تر باشد، لازم است مدت بیشتری پس از عمل در بیمارستان بستری شوید. هزینه بستری در بیمارستان در مراکز خصوصی، سهم زیادی از هزینه نهایی عمل را به خود اختصاص می‌دهد.
  • داروهای تجویزی و ابزارهای توانبخشی بعد از عمل: هزینه داروها و ابزارهای کمک درمانی مانند بریس نیز بخشی از هزینه جراحی هستند. توجه داشته باشید که ممکن است برخی از آنها تحت پوشش بیمه قرار نگیرد.
  • هزینه مراجعات قبل و بعد از عمل: برای انجام هماهنگی و ارزیابی‌های قبل از عمل و همچنین چکاپ‌های بعد از عمل چندین مرتبه به مطب مراجعه خواهید کرد. بنابراین بهتر است هزینه این ویزیت‌ها را نیز در نظر بگیرید.

سوالات متداول

جراحی دیسک گردن چقدر طول می‌کشد؟

زمان جراحی دیسک گردن با توجه به نوع جراحی، شرایط بیمار و تکنیک مورد استفاده توسط جراح متغیر است، اما به طور کلی ممکن است بین ۱ تا ۳ ساعت طول بکشد.

بعد از جراحی دیسک گردن چه بخوریم؟

برای جلوگیری از ایجاد یبوست پس از جراحی دیسک گردن باید یک رژیم غذایی سرشار از فیبر داشته باشید. همچنین برای کمک به ترمیم سریع‌تر، منابع پروتئین و کلسیم بیشتری را در رژیم غذایی‌ خود بگنجانید. به طور کلی توصیه می‌شود پس از جراحی دیسک گردن، یک رژیم غذایی ضد التهابی و سرشار از آهن، ویتامین C و کلسیم داشته باشید.

جراحی دیسک گردن با پلاتین چگونه است؟

جراحی دیسک گردن با پلاتین، همان جراحی فیوژن یا همجوشی ستون فقرات گردنی است. در این روش برای اتصال دائمی دو یا چند مهره گردنی از پلاتین (پیچ و پلاک‌گذاری) استفاده می‌شود.

آیا جراحی دیسک گردن خطرناک است؟

جراحی دیسک گردن مانند سایر جراحی‌ها با ریسک‌ها و عوارضی همراه است. اما توجه داشته باشید که اگر جراحی دیسک گردن به یک بیمار توصیه شود، یعنی مزایای جراحی برای فرد بسیار بیشتر از معایب و خطرات احتمالی آن است.

جراحی دیسک گردن اغلب روی کدام مهره‌ها انجام می‌شود؟

جراحی دیسک گردن مهره ۵ و ۶ از متداول‌ترین جراحی‌های دیسک گردن است، زیرا این دو مهره ستون فقرات، بخش عمده‌ای از وزن سر و گردن را تحمل می‌کنند و به همین خاطر به آنها مهره‌های استرس نیز گفته می‌شود.

بهبودی پس از جراحی دیسک گردن چقدر طول می‌کشد؟

طول دوره نقاهت پس از جراحی دیسک گردن به نوع جراحی، سن بیمار، وضعیت سلامت و سبک زندگی او بستگی دارد، اما به طور کلی بهبودی کامل از جراحی دیسک گردن حدود ۴ تا ۶ هفته طول می‌کشد.

بعد از جراحی دیسک گردن چگونه باید بخوابیم؟

بهترین راه برای تسکین درد و کاهش خطر ابتلا به عوارض پس از عمل دیسک گردن این است که به پشت بخوابید و یک طبی با ارتفاع مناسب را زیر سر خود قرار دهید. این کار با حمایت از ستون فقرات گردنی و قفسه سینه به کاهش درد شما کمک می‌کند. همچنین بهتر است در صورت امکان، بازوها را در دو طرف بدن‌تان قرار دهید. بالا بردن دست‌ها روی گردن و سر می‌‌تواند به شانه‌ها و گردن فشار وارد کند. علاوه بر این، توصیه می‌شود انگشتان خود در پشت سرتان قفل نکنید، زیرا این کار ممکن است باعث از بین رفتن هم‌ترازی ستون فقرات و گردن شود.

چه مدت پس از جراحی دیسک گردن می‌توانم رانندگی کنم؟

اگر جراح استفاده از گردنبند طبی را توصیه نکرده باشد، حدود ۲ هفته پس از جراحی دیسک گردن با احتیاط و در مسافت‌های کوتاه می‌توانید رانندگی کنید. اما در صورتی که گردنبند طبی دارید نباید رانندگی کنید، زیرا حرکت دادن بدن در هنگام رانندگی می‌تواند درد زیادی برای شما ایجاد کند و حتی خطرناک باشد.

انجام کدام ورزش‌ها پس از جراحی دیسک گردن ممنوع است؟

تا ۸ هفته پس از جراحی دیسک گردن از انجام فعالیت‌های بدنی همچون شیرجه زدن در استخر، دراز و نشست، تمرینات وزنه‌ای، دوچرخه ثابت و معمولی و پریدن خودداری کنید.

چه زمانی می‌توانم به محل کار خود بازگردم؟

بیمارانی که شغل‌های سبک و اداری دارند، با توجه به میزان درد و روند بهبودی خود می‌توانند ۳ تا ۶ هفته پس از جراحی دیسک گردن به محل کار خود بازگردند. اما افرادی که کارهایی همچون بلند کردن اجسام سنگین و کنترل ماشین آلات را انجام می‌دهند، بر اساس سرعت بهبودی ممکن است ۳ تا ۴ ماه و حتی بیشتر طول بکشد تا بتوانند به محل کار خود بازگردند.

علائم نگران کننده پس از جراحی دیسک گردن چیست؟

در صورت مشاهده علائمی همچون درد شدید قفسه سینه، مشکلات تنفسی، گیجی و عدم تعادل، سردرد شدید، تب بالا و مداوم، باز شدن محل زخم، ترشح چرک از زخم و تشدید درد و تورم غیر عادی در محل جراحی یا دست‌ها و پاها به پزشک مراجعه کنید.

آیا بعد از جراحی دیسک گردن باید فیزیوتراپی انجام دهم؟

بله. انجام فیزیوتراپی پس از جراحی دیسک گردن به تسریع روند بهبودی، کاهش درد و خشکی گردن و تقویت عضلات گردنی بیمار کمک خواهد کرد.

آیا فیزیوتراپی پس از جراحی دیسک گردن با درد همراه است؟

خیر. در صورتی که فیزیوتراپی پس از جراحی دیسک گردن در زمان مناسب و با روش درست انجام شود، هیچ گونه درد و ناراحتی برای بیمار ایجاد نخواهد کرد.

فیزیوتراپی پس از جراحی دیسک گردن از چه زمانی آغاز می‌شود؟

با توجه به وضعیت بیمار و روش جراحی، فیزیوتراپی معمولا ۴ تا ۱۲ هفته پس از جراحی دیسک گردن آغاز می‌شود.

آیا امکان عود دیسک گردن پس از جراحی وجود دارد؟

بله. در صورت عدم رعایت دستورالعمل‌های مراقبتی پس از جراحی دیسک گردن، عدم انجام تمرینات فیزیوتراپی و همچنین داشتن عادات نادرستی که بر گردن فشار بیش از حد وارد می‌کنند، احتمال عود دیسک گردن وجود درد.

بهبود زخم‌ جراحی دیسک گردن چه مدت طول می‌کشد؟

سرعت بهبودی زخم در جراحی دیسک گردن با توجه به وضعیت سلامتی بیمار، وسعت زخم، کیفیت تغذیه و روش جراحی متغیر است. به طور متوسط حدود ۲ هفته طول می‌کشد تا زخم جراحی بهبود یابد. با این حال در مورد افراد مبتلا به دیابت ممکن است این زمان طولانی‌تر باشد.

فهرست مطالب

رزرو نوبت

شنبه تا چهارشنبه - از 10 الی 18

تماس با مطب