دلایل خواب رفتن و گزگز دست و پا + علائم همراه و درمان

همه ما در طول زندگی خود گزگز دست و پا را تجربه کرده‌ایم؛ احساس ناخوشایندی شبیه به سوزن سوزن شدن یا مور مور شدن که خیلی زود برطرف می‌شود. اما گزگز دست و پا زمانی نگران کننده می‌شود که به‌طور مکرر آن هم بدون دلیل مشخصی اتفاق می‌افتد. در این موارد شاید لازم باشد بیشتر به این علامت شایع توجه کنیم، چرا که ممکن است این بار گزگز دست و پا ناشی از یک بیماری زمینه‌ای دیگر مثل دیابت، آرتروز گردن یا نارسایی کلیه باشد که تشخیص دقیق و درمان آن نیاز به مراجعه به پزشک متخصص دارد.

گزگز دست و پا نشانه چیست؟ 

احساس گزگز یا سوزن‌سوزن شدن در دست‌ها و پاها علامتی بسیار شایع و آزاردهنده است. گزگز دست و پا اغلب خوش‌خیم و موقتی است. برای مثال، ممکن است دلیل آن فشار روی بازو در اثر بد خوابیدن باشد یا  فشار روی عصب پا زمانی که یک پا را روی دیگری می‌اندازیم. در این موارد به محض برداشته شدن فشار، احساس گزگز هم ظرف چند دقیقه رفع می‌شود.

با این حال، گاهی گزگز دست و پا طولانی، تکرار شونده یا مزمن می‌شود. گاهی نیز با علائم دیگری از قبیل درد، خارش، بی‌حسی یا ضعف عضلات همراه می‌شود. در چنین مواردی گزگز دست و پا می‌تواند نشان‌دهندۀ یک عارضه یا بیماری خاص مانند دیابت، آرتروز گردن، کم کاری تیروئید یا حتی ناشی از کمبود برخی ویتامین‌ها باشد.

در جدول زیر خلاصه‌ای از شایع‌ترین علل گزگز دست و پا و علائم همراه آن آمده است.

شایع‌ترین علل گزگز دست و پا و علائم همراه آن
علت علائم دیگر به جز گزگز دست و پا
دیابت

– ادرار زیاد

– وجود کتون در ادرار

– عطش و گرسنگی شدید

– کاهش وزن بی‌دلیل

– تاری دید

– خستگی شدید

– بی‌قراری و تغییرات خلق و خو

– بی‌حسی و درد در دست‌ها و پاها

– ضعف عضلات دست و پا

– گرفتگی یا درد شدید

– حساسیت شدید به لمس

– در مواردی عدم حساسیت به درد یا تغییرات دما

– از دست دادن تعادل

– مشکل در راه رفتن روی سطوح ناهموار

– ایجاد زخم و عفونت در پا و انگشتان پا

آرتروز گردن

– درد و سفتی گردن

– عدم هماهنگی و مشکل در راه رفتن

– از دست دادن کنترل مثانه یا روده

کمبود ویتامین

– ضعف، خستگی

– عدم تعادل در حرکت

– از دست دادن حافظه

– بی قراری

– افسردگی

– سردرگمی

–  رنگ پریدگی و نفس نفس زدن

اضطراب

– حملات پانیک یا اضطراب

– بالا رفتن ضربان قلب

– سرگیجه

– گرفتگی عضلات

– لرز

– خستگی و ضعف عاطفی و جسمی

میگرن

– اختلال بینایی (خطوط زیگزاگی، دوبینی، نقطه کور)

– حساسیت به نور، صدا و بو

– اختلال تکلم

– عدم تعادل

– گیجی و سرگیجه

– ضعف یا فلج موقت

– بی‌حسی

– خواب آلودگی

– حالت تهوع و استفراغ

– درد شدید معمولاً در یک طرف سر

نارسایی کلیه

– کاهش واکنش‌های حسی

– ضعف عضلانی

– عدم تعادل

– ورم، زخم و عفونت

– خشکی و خارش پوست پا

– درد مزمن همراه با سوزش

– احساس سرما و برق گرفتگی در پاها، بازوها و دستها (دیسیستزیا)

– گرفتگی عضلات

– سندرم پای بی‌قرار

بارداری – ورم، بی‌حسی
عوارض داروها – بسته به نوع دارو متفاوت است اما ضعف و بی‌حسی از علائم شایع است
کم‌کاری تیروئید

– خستگی

– حساسیت به سرما

– افزایش وزن

– یبوست

– افسردگی

– حرکات و افکار آهسته

– گرفتگی صدا

– درد و ضعف عضلانی و گرفتگی عضلات

– پوست خشک و پوسته پوسته

– مو و ناخن‌های شکننده

– کاهش موهای بدن و سر

– پف کردن صورت، دست‌ها و پاها

– از دست دادن میل جنسی

– پریودهای نامنظم یا پریودهای سنگین

اعتیاد به الکل

– کبودی، بریدگی، زخم یا عفونت پوستی در انگشتان دست یا پا

– یبوست یا اسهال

– کاهش درد ناشی از صدمات، به ویژه در پاها یا دست‌ها

– کاهش حس در دست و پا یا انگشت‌ها

– سرگیجه

– عدم هماهنگی پاها یا دست‌ها

– از دست دادن تعادل هنگام راه رفتن

– اختلال عملکرد جنسی

– مشکل در راه رفتن در مسیر مستقیم حتی بدون مصرف اخیر الکل

– بی اختیاری ادرار

– ضعف در پاها یا دست‌ها

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنید 

در صورتی که احساس کردید گزگز دست و پای شما

  • هیچ دلیل مشخصی ندارد
  • مکرراً اتفاق می‌افتد و به تدریج بدتر می‌شود
  • بیشتر از یک هفته طول کشیده است
  • به مرور قسمت‌های دیگر مثل بازوها یا ساق پا را درگیر می‌کند
  • با احساس سردی در دست و پا همراه است
  • با بی‌حسی دست و پا همراه است
  • با ورم در دست و پا همراه است
  • با دشواری در ایستادن یا راه رفتن همراه است
  • به نظر می‌رسد با فعالیت‌های پرتکرار (مثل تایپ کردن یا رانندگی و …) مرتبط است
  • همراه با آن علائمی همچون خستگی، اختلال دید، کاهش یا افزایش وزن، درد در ناحیه کمر وجود دارد

بهتر است در اسرع وقت به پزشک متخصص مراجعه کنید.

روش تشخیص علت گزگز دست و پا 

بسیاری از بیماری‌های زمینه‌ای، بیماری‌های خود ایمنی، عفونت‌ها و شرایط خاص هستند که می‌توانند گزگز دست و پا را به دنبال داشته باشند. تشخیص علت اصلی گزگز دست و پا فرایندی دشوار و زمان‌بر است. بنابراین پزشک ابتدا یک معاینه فیزیکی کامل انجام می‌دهد، سپس از بیمار در مورد علائم، سابقه بیماری‌ها، عفونت‌های احتمالی، عادت‌های کاری و زندگی سوالاتی می‌پرسد و سوابق پزشکی او را بررسی می‌کند.

پزشک همچنین آزمایش‌هایی را تجویز می‌کند، شامل:

  • آزمایش خون برای تشخیص دیابت، کمبود ویتامین، اختلال عملکرد کبد یا کلیه، اختلالات متابولیک، و علائم فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی
  • بررسی مایع مغزی – نخاعی برای شناسایی آنتی‌بادی‌های مرتبط با نوروپاتی محیطی
  • الکترومیوگرام یا نوار عصب و عضله
  • تست سرعت هدایت عصبی

همچنین پزشک ممکن است درخواست انجام اسکن اشعه ایکس، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)، بیوپسی عصبی و بیوپسی پوست را نیز بدهد.

با توجه به این که در بسیاری از موارد گزگز دست و پا مرتبط با عارضه‌های ستون فقرات و آسیب به سیستم عصبی محیطی است، بهتر است برای تشخیص علت به یک متخصص و جراح مغز و اعصاب، دیسک و ستون فقرات مراجعه شود.

دلایل گزگز دست و پا 

همانطور که اشاره شد گزگز دست و پا دلایل متعددی دارد. آگاهی از اینکه گزگز دست و پا ناشی از کدام بیماری‌ها و عارضه‌های زمینه‌ای است و نیز شناخت علائم هر کدام از آنها، کمک می‌کند در مراجعه به پزشک بتوانیم شرح حال بهتری از علائم خود ارائه دهیم و به تشخیص دقیق‌تر و درمان سریع‌تر کمک کنیم. در ادامه شایع‌ترین علل گزگز دست و پا شرح داده شده است.

علل شایع 

شایع‌ترین علل گزگز دست و پا عبارتند از: دیابت، فتق دیسک، کمبود بعضی ویتامین‌ها، اضطراب، میگرن، نارسایی کلیه، بارداری، عوارض برخی داروها، کم‌کاری تیروئید و اعتیاد به الکل. هر کدام از این موارد علائم و نشانه‌هایی دارند که آن‌ها را باهم مرور می‌کنیم.

دیابت 

دیابت می‌تواند بر اعصابی که حرکت، حس و سایر عملکردها را کنترل می‌کنند، اثر بگذارد. به این عارضه نوروپاتی دیابتی می‌گویند. هر چه زمان بیشتری از ابتلای فرد به دیابت گذشته باشد، احتمال اینکه به نوروپاتی دچار شود بیشتر می‌شود. از علائم نوروپاتی دیابتی گزگز دست و پا است.

سایر علائم همراه

– ادرار زیاد

– وجود کتون در ادرار

– عطش و گرسنگی شدید

– کاهش وزن بی‌دلیل

– تاری دید

– خستگی شدید

– بی‌قراری و تغییرات خلق و خو

– بی‌حسی و درد در دست‌ها و پاها

– ضعف عضلات دست و پا

– گرفتگی یا درد شدید

– حساسیت شدید به لمس

– در مواردی عدم حساسیت به درد یا تغییرات دما

– از دست دادن تعادل

– مشکل در راه رفتن روی سطوح ناهموار

– ایجاد زخم و عفونت در پا و انگشتان پا

علل و عوامل

– قند خون بالا

– عوامل متابولیک

– عوامل ارثی

  • کنترل قند خون
  • داروهای خوراکی (متفورمین)
  • تزریق انسولین
  • کنترل فشار خون و کلسترول
  • داروهای ضدتشنج
  • داروهای ضد افسردگی
  • کرم‌های موضعی
  • تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست

  • کنترل قند خون
  • ورزش و فعالیت بدنی
  • رژیم غذایی مناسب
  • ترک سیگار

آرتروز گردن 

آرتروز گردن یا اسپوندیلوز گردن یک بیماری شایع مرتبط با ساییدگی مفاصل ستون فقرات ناشی از افزایش سن است. بیش از ۸۵ درصد افراد بالای ۶۰ سال به آرتروز گردن مبتلا هستند. برخی اوقات آرتروز گردن منجر به باریک شدن کانال نخاعی و متعاقب آن فشار به عصب‌های محیطی می‌شود که در نتیجه آن فرد علائمی چون گزگز دست و پا را تجربه می‌کند.

سایر علائم همراه

– درد و سفتی گردن

– عدم هماهنگی و مشکل در راه رفتن

– از دست دادن کنترل مثانه یا روده

علل و عوامل

– کم‌آبی دیسک‌های ستون فقرات

– فتق دیسک

– خارهای استخوانی

– رباط‌های سفت

  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئید
  • کورتیکواستروئیدها
  • شل کننده عضلات
  • داروهای ضدتشنج
  • داروهای ضدافسردگی
  • فیزیوتراپی
  • میکرودیسککتومی گردن به روش همجوشی: یک روش جراحی کم‌تهاجم که در آن دیسک و خارهای استخوانی که به عصب فشار می‌آورند از ستون فقرات خارج شده و سپس ستون فقرات به روش فیوژن یا همجوشی تثبیت می‌شود.
  • میکرودیسککتومی گردن به روش تعویض دیسک مصنوعی: روش دیگری که در آن دیسک آسیب دیده از ستون فقرات خارج و با یک عضو مصنوعی جایگزین می‌شود.

  • ورزش و فعالیت‌های بدنی
  • تغذیه سالم
  • ترک سیگار
  • اجتناب از آسیب‌های فشار تکرار شونده با رعایت نکات ایمنی شغلی

کمبود ویتامین 

برخی ویتامین‌ها از جمله ویتامین‌های B1، B6، B9، B12 و E برای سلامت اعصاب مهم هستند و کمبود آن‌ها می‌تواند به آسیب عصبی و علائمی چون گزگز دست و پا منجر شود.

سایر علائم همراه

– ضعف (کمبود ویتامین B12، B6، B9)

– خستگی (کمبود ویتامین B12)

– عدم تعادل در حرکت (کمبود ویتامین B12)

– از دست دادن حافظه (کمبود ویتامین B12)

– بی قراری (کمبود ویتامین B12، B6)

– افسردگی (کمبود ویتامین B6، B9)

– سردرگمی (کمبود ویتامین B6، B9)

– رنگ پریدگی و نفس نفس زدن (B9)

علل و عوامل

– رژیم گیاه‌خواری (B12)

– اختلال در جذب (به دلایلی مثل مصرف طولانی مدت آنتی‌اسیدها، عمل بای‌پس معده برای کاهش وزن، التهاب دیواره معده، و کم خونی بدخیم) (B12)

– قرار گرفتن در معرض گاز خنده (B12)

– عدم جذب چربی (E)

– اختلالات ژنتیکی (E)

– داروی ایزونیازید برای درمان سل (B6)

– سندرم بری بری (B1)

– مصرف بیش از حد الکل (B1، B9)

– دیالیز (B9)

  • مصرف گوشت و فراورده‌های گوشتی (B12)
  • مصرف مرغ و تخم مرغ (B12)
  • مصرف ماهی (B12، B9)
  • مصرف فراورده‌های لبنی (B12)
  • مصرف سبزیجات برگدار تیره (B9)
  • مصرف غلات، لوبیا، بادام زمینی، آفتابگردان (B9)
  • مصرف خوراکی مکمل‌های ویتامین (B1، B6، B12، E)
  • تزریق عضلانی (ویتامین B12)
  • درمان بیماری‌های گوارشی (مثل کرون یا سلیاک) که جذب ویتامین‌ها را دچار مشکل می‌کنند.

  • برخورداری از یک رژیم غذایی غنی از انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی مثل کلسیم و منیزیم
  • مصرف کافی مکمل‌های غذایی
  • کاهش مصرف الکل

اضطراب 

اضطراب در واقع بدن را برای مقابله با تهدیدهای بالقوه آماده می‌کند. زمانی که فرد دچار اضطراب می‌شود، ضربان قلب و تعداد تنفسش بالا می‌رود و خون با سرعت بیشتری در عضلات جریان پیدا می‌کند، بنابراین بدن آماده می‌شود با تهدید مقابله کند. اما گاهی این مکانیسم سودمند از کنترل خارج شده و باعث اختلال و بروز علائم فیزیکی مثل گزگز دست و پا می‌شود.

سایر علائم همراه

– حملات پانیک یا اضطراب

– بالا رفتن ضربان قلب

– سرگیجه

– گرفتگی عضلات

– لرز

– خستگی و ضعف عاطفی و جسمی

علل و عوامل

– حملات پانیک یا اضطراب

– بالا رفتن ضربان قلب

– سرگیجه

– گرفتگی عضلات

– لرز

– خستگی و ضعف عاطفی و جسمی

  • داروهای کاهش اضطراب
  • انواع مختلف روان‌درمانی به خصوص رفتاردرمانی شناختی
  • بیوفیدبک تراپی

  • تمرین آرامش، تنفس آرام و ذهن آرامی
  • رژیم غذایی مناسب، ورزش و خواب کافی
  • دوری از محرک‌هایی مثل الکل و مواد مخدر

میگرن 

علائم میگرن همیشه محدود به سر نیست و گاهی اوقات قسمت‌های دیگر بدن نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند که گزگز دست و پا یکی از آن‌هاست. این علائم معمولاً در میگرن همراه با اورا (هاله زیگزاگی) ظاهر می‌شوند. بر اساس مطالعات تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد افراد مبتلا به میگرن اورا را تجربه می‌کنند.

سایر علائم همراه

– اختلال بینایی (خطوط زیگزاگی، دوبینی، نقطه کور)

– حساسیت به نور، صدا، بو

– اختلال تکلم

– عدم تعادل

– گیجی و سرگیجه

– ضعف یا فلج موقت

– بی‌حسی

– خواب آلودگی

– حالت تهوع و استفراغ

– درد شدید معمولاً در یک طرف سر

علل و عوامل

– کمبود خواب

– تغییرات هورمونی

– استرس

– حذف وعده‌های غذایی

– کم آبی بدن

– الکل

– کافئین

– تغییرات آب و هوایی

– عوارض برخی داروها

– دلایل ژنتیکی

  • مسکن‌ها
  • تریپتان‌ها (سوماتریپتان)
  • دی هیدرو ارگوتامین‌ها
  • داروهای کاهش فشار خون
  • داروهای ضدتشنج
  • داروهای ضد افسردگی
  • تزریق بوتاکس

  • خواب کافی
  • مدیریت استرس
  • دوری از محرک‌ها
  • ورزش در حد متوسط
  • نوشیدن آب کافی
  • رژیم غذایی متعادل

نارسایی کلیه 

نوروپاتی اورمیک نوعی آسیب عصبی است که بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی پیشرفته یا بیماران تحت دیالیز را تحت تاثیر قرار می‌دهد و متأسفانه در بیماران کلیوی بسیار شایع است.

سایر علائم همراه

– کاهش واکنش‌های حسی

– ضعف عضلانی

– عدم تعادل

– ورم

– زخم و عفونت

– خشکی و خارش پوست پا

– درد مزمن همراه با سوزش، احساس سرما و برق گرفتگی در پاها، بازوها و دستها (دیسیستزیا)

– گرفتگی عضلات

– سندرم پای بی‌قرار

علل و عوامل
– همودیالیز

  • پیوند کلیه
  • دیالیز صفاقی
  • سرم پتاسیم در بین دوره‌های دیالیز

  • کنترل قند و فشار خون
  • کنترل وزن
  • تغذیه سالم
  • پرهیز از سیگار و الکل
  • پرهیز از داروهایی با مسمومیت کلیوی
  • کنترل بیماری‌های پروستات
  • ورزش و فعالیت بدنی
  • خواب کافی

بارداری

گزگز دست و پا از علائم ناراحت کننده دوران بارداری است که به خصوص در سه ماهه پایان دوران بارداری ظاهر می‌شود.

سایر علائم همراه

– ورم

– بی‌حسی

علل و عوامل

– بزرگ شدن رحم و فشار به عصب‌ها و عضلات

– هورمون‌ها و تغییرات بیولوژیکی

– ورم پاها به دلیل احتباس آب و فشار به عصب‌ها

– ترشح هورمون ریلکسین که باعث شل شدن رباط‌ها می‌شود

– افزایش وزن

  • ماساژ ملایم
  • تغییر وضعیت خواب (استفاده از بالش بارداری)
  • حمام‌های آرامش‌بخش
  • حرکات کششی

  • اصلاح رژیم غذایی و حفظ وزن سالم بارداری
  • کاهش مصرف نمک، شکر، چربی
  • نوشیدن مقادیر زیادی آب
  • حفظ وضعیت مناسب بدن در زمان نشستن، ایستادن یا خوابیدن
  • کاهش انجام کارهایی مثل تایپ کردن، خیاطی یا بافتنی
  • پوشیدن کفش‌هایی با کفی نرم و راحت و بدون لغزندگی
  • استفاده از سینه‌بند حمایتی دوران بارداری برای رفع فشار سینه روی عصب میانی
  • اجتناب از ایستادن طولانی در هنگام بارداری

عوارض داروها 

آسیب عصبی می‌تواند ناشی از عوارض جانبی برخی داروها مثل داروهای مبارزه با سرطان یا HIV باشد. گزگز دست و پا نیز از علائم این آسیب است.

سایر علائم همراه
– بسته به نوع دارو متفاوت است اما ضعف و بی‌حسی از علائم شایع است.
علل و عوامل
– داروهای درمان سرطان (داروهای شیمی درمانی)

– داروهای HIV مثل دیدانوزین و امتریسیتابین

– داروهای قلب و فشار خون مثل آمیودارون یا هیدرالازین

– آنتی بیوتیک‌ها مثل مترونیدازول و داپسون

– داروهای ضدتشنج مانند فنی‌توئین

– داروهای ترک الکل مثل دی‌سولفیرام

– داروهای مورد استفاده برای بیماری‌های خودایمنی مثل اتانرسپت

  • تغییر، کاهش دوز مصرفی یا توقف مصرف داروی مورد نظر (تحت نظارت پزشک معالج)
  • تمرین‌های ورزشی برای تسکین علائم در صورت امکان

کم کاری تیروئید 

تیروئید کم‌کار به این معنی است که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تولید نمی‌کند. تیروئید کم‌کار در زنان شایع‌تر از مردان است و یکی از علائم آن گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا است.

سایر علائم همراه

– خستگی

– حساسیت به سرما

– افزایش وزن

– یبوست

– افسردگی

– حرکات و افکار آهسته

– گرفتگی صدا

– درد و ضعف عضلانی

– گرفتگی عضلات

– پوست خشک و پوسته پوسته

– مو و ناخن‌های شکننده

– کاهش موهای بدن و سر

– پف کردن صورت، دست‌ها و پاها

– از دست دادن میل جنسی

– پریودهای نامنظم یا پریودهای سنگین

علل و عوامل

– حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید

– جراحی تیروئید

– پرتو درمانی

– تیروئیدیت (التهاب غده تیروئید)

– بیماری هاشیموتو

– عوارض داروها (مثل لیتیوم)

– مشکلات مادرزادی

– اختلال غده هیپوفیز

– بارداری

– کمبود ید

– سابقه بیماری تیروئید در خانواده

  • مصرف روزانه قرص لووتیروکسین

  • راهی برای پیشگیری از کم‌کاری تیروئید وجود ندارد.

اعتیاد به الکل 

نوروپاتی الکلی وضعیتی است که در آن اعصاب در نتیجه مدت طولانی مصرف زیاد از حد الکل آسیب می‌بینند. گزگز دست و پا از علائم این وضعیت است.

سایر علائم همراه

– کبودی، بریدگی، زخم یا عفونت پوستی در انگشتان دست یا پا

– یبوست یا اسهال

– کاهش درد ناشی از صدمات، به ویژه در پاها یا دست‌ها

– کاهش حس در دست و پا یا انگشت‌ها

– سرگیجه

– عدم هماهنگی پاها یا دست‌ها

– از دست دادن تعادل هنگام راه رفتن

– اختلال عملکرد جنسی

– مشکل در راه رفتن در مسیر مستقیم، حتی بدون مصرف اخیر الکل

– بی اختیاری ادرار

– ضعف در پاها یا دست‌ها

علل و عوامل

– مصرف بیش از ۱۰۰ گرم الکل در روز

– عدم جذب ویتامین‌های B1، B6، B12 به دلیل مصرف الکل

  • ترک الکل
  • مصرف مواد مغذی حاوی ویتامین‌های مورد نیاز

  • عدم مصرف بیش از حد الکل

بیماری‌های خودایمنی 

بیماری‌های خودایمنی زمانی رخ می‌دهند که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های سالم حمله می‌کند. برخی اوقات این آسیب به عصب‌ها می‌رسد که در نتیجه آن علائمی چون گزگز دست و پا ظاهر می‌شوند. در ادامه مروری بر بیماری‌های خودایمنی خواهیم داشت که سبب گزگز دست و پا و بروز علائم دیگر در بدن می‌شوند.

روماتیسم مفصلی نوعی بیماری خودایمنی است که باعث التهاب مفصل و بافت‌های اطراف آن می‌شود. بیماری به آرامی گسترش پیدا می‌کند و علائم نیز به تدریج شدت می‌یابند. گزگز دست و پا می‌تواند یکی از علائم روماتیسم مفصلی باشد.

سایر علائم همراه

- درد مفصل

- سفتی و سختی و ورم مفصل

- سوزش، خارش و ترشح چشم

- گرفتگی، ضعف یا پرش عضلات

- احساس پوشیدن جوراب یا دستکش نامرئی

- حساسیت شدید به لمس

- کاهش هماهنگی و تعادل

- مشکل در راه رفتن

- مشکل در حرکت بازوها

- تعریق بیش از حد

- ناهنجاری در نبض یا فشار خون

- مشکلات خواب

علل و عوامل

- افزایش سن

- جنسیت (احتمال شیوع در زنان دوبرابر مردان)

- سیگار کشیدن

- کودکانی که در معرض دود سیگار قرار می‌گیرند

- چاقی

- عوامل ژنتیکی

- فعالیت بدنی کم

- رژیم غذایی نامناسب

-  آنتی‌بادی Anti-CCP

- گیر افتادن عصب

- عوارض داروهای مصرفی مثل لِفونومائید

- بیماری واسکولیت

درمان

  • درمان دارویی (داروهای ضدتشنج، ضدافسردگی، پمادهای موضعی)
  • فیزیوتراپی
  • تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS)
  • تعویض پلاسما
  • تمرین‌های ورزشی
  • ایمنوگلوبولین درمانی
  • جراحی در صورت نیاز

پیشگیری

  • ورزش و حرکات کششی
  • غذاهای حاوی امگا ۳
  • کنترل استرس
  • اجتناب از مصرف زیاد الکل
  • ترک سیگار

بیماری MS یا مولتیپل اسکلروزیس نوعی بیماری خودایمنی است که بر مغز و نخاع اثر می‌گذارد. در این بیماری سلول‌های میلین که مثل محافظ اعصاب مغز و نخاع را احاطه کرده‌اند مورد حمله سیستم ایمنی بدن قرار می‌گیرند و در نتیجه آن عملکردهایی مثل حس، بینایی و حرکت دچار اختلال می‌شوند. آسیب اعصاب منجر به بروز علائم مختلفی می‌شود که گزگز دست و پا یکی از آن‌هاست.

سایر علائم همراه

- اختلالات بینایی (دوبینی یا از دست دادن بینایی)

- ضعف و خستگی

- سرگیجه

- اختلالات مثانه

- از دست دادن تعادل و هماهنگی

- مشکل در عملکردهای شناختی (مثل تمرکز و حافظه)

- تغییرات خلق و خو

- سفتی عضلات و اسپاسم عضلانی (لرزش)

علل و عوامل

- دلایل ژنتیکی

- سیگار کشیدن

- قرار گرفتن در معرض سموم

- سطوح پایین ویتامین D

- عفونت‌های ویروسی

- چاقی در دوران کودکی

درمان

  • درمان دارویی
  • فیزیوتراپی و گفتاردرمانی
  • مشاوره سلامت روان
  • داروهای ضدتشنج و ضداسپاسم
  • تحریک عمیق مغز برای اسپاسم‌ها و لرزش‌های عضلانی
  • استفاده از وسایل کمک حرکتی مثل عصا، واکر یا ویلچر
  • داروهایی مانند دونپزیل برای علامت‌های شناختی
  • طب سوزنی و یوگا

پیشگیری

  • وعده‌های غذایی مغذی
  • خواب کافی
  • فعالیت‌های بدنی به‌طور منظم
  • عدم مصرف سیگار و تنباکو
  • کاهش استرس و حفظ سلامت روان

لوپوس بیماری خود ایمنی است که طی آن سیستم ایمنی بدن به بافت‌ها و اندام‌های خود حمله می‌کند. التهاب ناشی از لوپوس می‌تواند بر بخش‌های مختلف بدن از جمله مفاصل، پوست، کلیه‌ها، سلول‌های خونی، مغز، قلب و ریه‌ها تأثیر بگذارد. تشخیص لوپوس می‌تواند دشوار باشد زیرا علائم و نشانه‌های آن اغلب شبیه علائم بیماری‌های دیگر است. مشخص‌ترین علامت لوپوس ضایعه‌ای پوستی شبیه بال‌های پروانه است که روی گونه‌ها ظاهر می‌شود.

سایر علائم همراه

- خستگی

- تب

- درد مفاصل و عضلات، سفتی و تورم

- بثورات پروانه‌ای شکل روی صورت که گونه‌ها و پل بینی را می‌پوشاند

- بثورات پوستی در نقاط دیگر بدن

- ورم در بازو، پاها و صورت

- تنگی نفس

- درد قفسه سینه

- خشکی چشم

- ریزش مو

- سردرد، گیجی و از دست دادن حافظه

علل و عوامل

- عوامل ژنتیکی

- هورمون‌ها به خصوص استروژن

- قرار گرفتن در معرض نور خورشید

درمان

  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئید
  • کورتیکواستروئیدها
  • هیدروکسی‌کلروکین
  • سرکوب‌کننده‌های سیستم ایمنی
  • جلوگیری از قرار گرفتن بیش از حد در برابر اشعه ماوراء بنفش

پیشگیری

  • از آنجایی که علت لوپوس ناشناخته است روش پیشگیری آن نیز مشخص نیست

سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به پروتئین‌های گلوتن واکنش نشان می‌دهد. فرد مبتلا به سلیاک در صورت مصرف گلوتن دچار التهاب روده می‌شود. تکرار این وضعیت باعث آسیب به روده کوچک و مشکل در جذب مواد معدنی و مغذی می‌شود. سلیاک به تدریج به اعصاب محیطی آسیب وارد می‌کند و علائمی مثل گزگز دست و پا را ظاهر می‌سازد.

سایر علائم همراه

- درد شکم

- نفخ  و گاز

- اسهال مزمن یا یبوست

- حالت تهوع و استفراغ

- کاهش وزن

- خستگی

- افسردگی یا اضطراب

- درد مفاصل

- زخم‌های دهان

- بثوراتی به نام درماتیت هرپتی فرمیس

- اختلال عملکرد طحال

- افزایش آنزیم‌های کبدی

- پوکی استخوان

علل و عوامل

- حساسیت به گلوتن

- عوامل ژنتیکی

- اختلال‌های کروموزومی مثل سندرم داون، ویلیامز یا ترنر

- بیماری‌های خودایمنی مثل دیابت، روماتیسم مفصلی یا کولیت میکروسکوپی

درمان

  • تنها درمان سلیاک پیروی از رژیم غذایی بدون گلوتن است.

پیشگیری

  • پیشگیری از ابتلا به سلیاک ممکن نیست اما رژیم بدون گلوتن به پیشگیری از علائم آن کمک می‌کند.

فیبرومیالژیا بیماری مزمنی است که باعث درد و حساسیت در سرتاسر بدن می‌شود. بیماران مبتلا به این بیماری دائماً احساس درد و خستگی در عضلات و استخوان‌ها می‌کنند.

سایر علائم همراه

- درد یا حساسیت عضلانی

- خستگی مفرط

- درد صورت و فک

- سردرد و میگرن

- مشکلات گوارشی، از جمله اسهال و یبوست

- مشکلات کنترل مثانه

- مشکلات حافظه (فیبروفاگ یا مه مغزی).

- اضطراب

- افسردگی

- بی‌خوابی و سایر اختلالات خواب

علل و عوامل

- علت اصلی بیماری نامشخص است

- احتمال وجود عوامل ژنتیکی

- احتمال وجود عوامل محیطی مثل بیماری‌ها (آتریت روماتوئید) یا مشکلات سلامت روان (اضطراب یا افسردگی)

درمان

  • درمانی برای فیبرومیالژیا وجود ندارد اما علائم بیماری به کمک دارو، ورزش و حرکت‌درمانی، درمان روان‌شناختی و رفتاری کنترل می‌شود.

پیشگیری

  • به دلیل ناشناخته بودن علل بیماری، راهی برای پیشگیری از آن وجود ندارد.

سندرم گیلن باره یک اختلال نادر است که طی آن سیستم ایمنی به اعصاب محیطی حمله می‌کند. ضعف و گزگز دست و پا از اولین علائم این سندرم است. این اختلال به مرور پخش شده و در نهایت می‌تواند کل بدن را فلج کند. با این حال اکثر افرادی که دچار این سندرم می‌شوند می‌توانند با درمان به موقع به بهبودی کامل برسند.

سایر علائم همراه

- ضعف عضلانی در پاها و بازوها

- در موارد شدیدتر فلج پاها، بازوها یا صورت

- نفس کشیدن سخت

- مشکل در بلع و صحبت کردن

- فلج عضلات تنفسی

- عفونت خون

- ایجاد لخته در ریه

- ایست قلبی

علل و عوامل

- اسهال

- بیماری تنفسی

- عفونت‌های ویروسی

- واکسیناسیون

- عفونت کمپیلوباکتر ژژونی (به دلیل خوردن گوشت خام یا آلوده طیور)

درمان

  • تعویض پلاسما
  • ایمونوگلوبولین درمانی با دوز بالا (تزریق آنتی بادی)

پیشگیری

  • روش اثبات شده‌ای برای پیشگیری از این سندروم وجود ندارد.

عفونت 

برخی عفونت‌های ویروسی و باکتریایی نیز ممکن است باعث آسیب به اعصاب شده و علائمی مثل گزگز دست و پا را ایجاد کنند. در این موارد حذف علائم بیماری در گرو از بین بردن عفونت یا به حداقل رساندن آن است. در ادامه با این بیماری‌های عفونی و علائم دیگر آن‌ها آشنا می‌شویم.

بیماری لایم عفونتی است که در اثر نیش کنه پاسیاه انسان را آلوده می‌کند. عامل انتقال بیماری نوعی باکتری به نام Borrelia burgdorferi است. علائم بیماری لایم در سه مرحله ظاهر می‌شوند. علائم ابتدا خفیف‌تر و با پیشروی به مراحل بعد شدیدتر شده و ممکن است سیستم عصبی و قلب را درگیر کند.

سایر علائم همراه

- یک عارضه پوستی قرمز رنگ (شبیه چشم گاو که ابتدا کوچک بوده و ظرف هفته‌های بعد بزرگ می‌شود)

- تب

- سردرد

- خستگی

- سفتی گردن

- دردهای بدن و مفاصل

- تورم غدد لنفاوی

- بثورات پوستی متعدد

- ورم مفاصل

- فلج عضلات صورت

- بلوک قلبی

- مشکل در تمرکز (مه مغزی)

- آسیب به عصب‌ها سراسر بدن

علل و عوامل

- انتقال از حیواناتی مثل گوزن، موش یا سنجاب

- زندگی در مناطق جنگلی و علفزارها

- احتمال انتقال بیشتر در اواخر بهار و تابستان

درمان

  • آنتی‌بیوتیک (آموکسی سیلین، داکسی سایکلین)

پیشگیری

  • استفاده از آفت‌کش‌ها برای حذف کنه‌ها

زونا یک عفونت ویروسی است که سبب بروز بثورات یا تاول روی پوست می‌شود. عامل زونا ویروس واریسلا زوستر است که همان عامل آبله مرغان است. زمانی که در کودکی به آبله مرغان مبتلا و بهبود می‌یابیم، ویروس در بدن ما باقی می‌ماند و در شرایطی ممکن است دوباره خود را به‌صورت زونا در بزرگسالی نشان دهد.

سایر علائم همراه

- تب

- لرز

- سردرد

- احساس خستگی

- حساسیت به نور

- ناراحتی معده

- احساس خارش در ناحیه‌ای از پوست

- قرمزی در محل آسیب زونا

- بثورات و تاول‌‌های پرمایع که به مرور باز و پوسته پوسته می‌شوند

- درد خفیف تا شدید در محل آسیب

علل و عوامل

- کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند  مانند بیماران، گیرندگان عضو پیوندی، مبتلایان به سرطان یا HIV، افرادی که در حال شیمی درمانی هستند

- افراد بالای ۵۰ سال

- استرس

- تروما

درمان

  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
  • داروهای ضد ویروس مثل آسیکلوویر، فامسیکلوویر، والاسیکلوویر
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای ضدتشنج

پیشگیری

  • عدم تماس با فرد مبتلا
  • عدم استفاده از حوله مشترک با فرد مبتلا
  • واکسن زونا برای افراد بالای ۵۰ سال

هپاتیت B و C از انواع عفونت‌های ویروسی هستند که باعث التهاب کبد می‌شوند. افراد آلوده در اغلب موارد اطلاعی از بیماری خود ندارند تا زمانی که آسیب کبدی جدی می‌شود. ویروس هپاتیت B از طریق مایعات بدن و هپاتیت C از طریق خون آلوده منتقل می‌شود. شواهدی از بیماران مبتلا به هپاتیت B و C وجود دارد که نشان دهنده نوروپاتی محیطی و علائمی چون گزگز دست و پا است (منبع).

سایر علائم همراه

- تب

- بی‌اشتهایی

- حالت تهوع و استفراغ

- درد شکمی

- ضعف و خستگی

- درد مفاصل

- زردی (در پوست و سفیدی چشم)

- ادرار تیره رنگ

- مدفوع روشن یا سفالی رنگ

- ورم همراه با مایع در شکم، بازوها و پاها

- خارش پوست

- به‌راحتی دچار کبودی و خونریزی شدن

- کاهش وزن بی‌دلیل

- مشکل در فکر کردن و یادآوری

علل و عوامل

- تولد نوزاد از مادر آلوده (نوع B)

- قرار گرفتن در معرض سوزن یا سرنگ آلوده

- تتو و پیرسینگ با ابزارهای غیراستریل

- استفاده از تیغ یا مسواک فرد آلوده (نوع B) که هنگام استفاده خونریزی کرده باشد (نوع C)

- تماس جنسی (نوع B) همراه با خونریزی (نوع C)

- افراد آلوده به ویروس HIV

درمان

  • دوز فوری واکسن هپاتیت B (در صورتی که اخیراً در معرض ویروس قرار گرفته باشید)
  • ایمنوگلوبولین هپاتیت B
  • نظارت بر عملکرد کبد از طریق معاینات منظم
  • داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی (اینترفرون‌ها)
  • داروهای ضد‌ویرسی خوراکی
  • داروهای درمان هپاتیت C (سوفوسبوویر، سیمپرویر، داکلاتاسویر و ...)
  • رژیم غذایی سالم و اجتناب از الکل
  • جراحی برای برداشتن بخشی از کبد
  • پیوند کبد

پیشگیری

  • واکسن (نوع B)
  • رابطه جنسی ایمن (با استفاده از کاندوم)
  • عدم اشتراک وسایل شخصی مثل مسوال، تیغ اصلاح و ...

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) ویروسی است که باعث سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز می‌شود. ویروس HIV با از بین بردن سلول‌های T سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند به‌طوری‌که حتی مقابله با بیماری‌های جزئی دشوار می‌شود. از شایع‌ترین عوارض عصبی ویروس HIV پلی‌نوروپاتی متقارن دیستال (DSP) است که حدود ۵۰% افراد آلوده را تحت تأثیر قرار می‌دهد و علائم آن شامل بی‌حسی و گزگز دست و پا است (منبع). آسیب عصبی احتمالاً ناشی از دو مورد است: مسمومیت عصبی خود ویروس و عوارض جانب داروهای مقابله با HIV.

سایر علائم همراه

- تب

- لرز

- خستگی

- گلودرد

- درهای عضلانی

- تعریق شبانه

- کهیر

- تورم غدد لنفاوی

- زخم‌های دهان

علل و عوامل

- انتقال از طریق خون، مایع منی، مایع واژینال، شیر مادر، و مایعات رکتوم فرد آلوده

- قرار گرفتن در معرض سوزن یا سرنگ فرد آلوده

- تماس جنسی محافظت نشده با فرد آلوده

- تماس دهانی تنها در صورت وجود مایعات یا خون آلوده در دهان ممکن است

درمان

  • ترکیبی از داروهای خوراکی (درمان ضد رتروویروسی)

پیشگیری

  • رابطه جنسی محافظت شده (کاندوم لاتکس)
  • عدم استفاده از سوزن یا سرنگ مشترک

بیماری هانسن یا جذام یک بیماری عفونی است که توسط نوعی باکتری ایجاد می‌شود و می‌تواند چشم‌ها، پوست، غشاهای مخاطی و اعصاب را تحت تأثیر قرار دهد و باعث ایجاد زخم‌های بدشکل و آسیب‌های عصبی شود. گزگز دست و پا از علامت‌های شایع این بیماری است.

سایر علائم همراه

- لکه‌های پوستی قرمز یا بدون رنگ

- کاهش حس یا بی حسی در لکه‌های پوستی

- زخم یا سوختگی بدون درد در دست یا پا

- ضعف عضلانی

- پوست ضخیم یا سفت

- ریزش مژه یا ابرو

- گرفتگی بینی

- خونریزی بینی

- فلج

- از دست دادن بینایی

- بدشکلی بینی

- آسیب دائمی به دست‌ها و پاها

- کوتاه شدن انگشت‌های دست و پا

- زخم‌های مزمن در کف پا

علل و عوامل

- تماس نزدیک با باکتری Mycobacterium leprae عامل جذام (بیماری هانسن)

- احتمال انتقال از طریق قطرات آلوده در هوا (از طریق سرفه یا عطسه فرد آلوده)

- تماس نزدیک با آرمادیلوها (گونه‌ای از پستانداران که ناقل بیماری هانسن هستند)

درمان

  • آنتی بیوتیک‌ها (شامل داپسون، ریفامپین و کلوفازیمین)

پیشگیری

  • مراقبت در تماس با آرمادیلوها
  • مراقبت در تماس با فرد آلوده (به دلیل احتمال انتقال از طریق عطسه یا سرفه)

سایر علل

علاوه بر موارد فوق، گزگز دست و پا می‌تواند ناشی از علل دیگری نیز باشد که در ادامه آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

مانند بسیاری از بافت‌های بدن، سیستم عصبی نیز در مقابل سموم آسیب‌پذیر است. آسیب‌های عصبی ناشی از سموم اغلب قابل پیشگیری و درمان هستند. از چالش‌های تشخیص نوروپاتی ناشی از مسمومیت این است که علائم آنها همپوشانی داشته و تشخیص عامل مسمومیت دشوار است و نیاز به اطلاعات دقیق از سبک زندگی، بیماری‌های زمینه‌ای، اطلاعات شغلی و سرگرمی‌های بیمار دارد.

سایر علائم همراه

- مشکل در راه رفتن

- اختلال در فعالیت‌های خودمختار و حرکتی

- ضعف

- درد در اعصاب محیطی

- اختلالات خواب

علل و عوامل

- مسمومیت با آرسنیک

- مسمومیت با مونوکسید کربن

- شیمی درمانی

- مسمومیت از سرب

- مسمومیت با جیوه

- نوروپاتی ناشی از اعتیاد به الکل

- بیماری اشعه یا سوختگی

- گزش مار

- نیش عنکبوت

- نیش عقرب

- نیش سمی حیوانات دیگر

درمان

  • تشخیص منشأ آسیب و حذف آن

پیشگیری

  • سبک زندگی سالم و حفظ سلامت روان
  • دوری از مصرف بیش از حد الکل
  • مراقبت در فضاها و مشاغلی که در ارتباط با سموم هستند
  • مراقبت لازم در مکان‌هایی که احتمال برخورد با حیوانات سمی وجود دارد

 

در سندرم رینود شریان‌های کوچکی که خون را به پوست می‌رسانند باریک شده و جریان خون به این نواحی – معمولاً دست‌ها و پاها – محدود می‌شود. در نتیجه هنگام مواجهه با هوای سرد یا استرس، انگشت‌ها سرد و بی‌حس می‌شوند و تغییر رنگ می‌دهند. گزگز دست و پا زمانی اتفاق می‌افتد که شرایط بیماری‌زا برطرف شده و انگشت‌ها مجدداً گرم و جریان خون در ناحیه آسیب از سر گرفته می‌شود.

سایر علائم همراه

- سردی انگشتان دست یا پا

- تغییر رنگ پوست به سفید و سپس کبود

- احساس درد و سوزش هنگام گرم شدن و کاهش استرس

علل و عوامل

- باریک شدن شریان‌ها در پاسخ به سرما و استرس

- شیوع بیشتر در زنان نسبت به مردان

- شیوع بیشتر در سنین ۱۵ تا ۳۰ سال

- شیوع بیشتر در آب و هوای سرد

- سابقه خانوادگی

درمان

  • مسدود کننده‌های کانال کلسیم
  • مسدود کننده‌های آلفا
  • پماد نیتروگلیسیرین

پیشگیری

  • پوشیدن لباس گرم در فضای باز
  • گرم کردن اتومبیل
  • پوشیدن جوراب یا دستکش در خانه به خصوص هنگام باز کردن درب فریزر
  • مدیریت استرس

واسکولیت نوعی التهاب رگ‌های خونی است که منجر به ضخیم شدن دیواره رگ، تنگ شدن مجرای رگ و محدود شدن جریان خون می‌شود. واسکولیت ممکن است یک یا چند عضو بدن را تحت تأثیر قرار دهد. در صورتی که واسکولیت دست‌ها و پاها را درگیر کند، علائمی مثل گزگز دست و پا بروز پیدا خواهد کرد.

سایر علائم همراه

- تب

- سردرد

- خستگی

- کاهش وزن

- درد عمومی

- سفتی یا تورم در کف دست یا پا

- بی‌حسی در دست‌ها و پاها

- بثورات، برجستگی‌ها و تغییر رنگ پوست

علل و عوامل

- عفونت‌هایی مانند هپاتیت B و هپاتیت C

- سرطان‌های خون

- بیماری‌های سیستم ایمنی مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس

- واکنش به داروهای خاص

درمان

  • مسکن
  • کورتیکواستروئیدها
  • سرکوب کننده‌های ایمنی یا بیولوژیک
  • مهار کننده‌های ACE (آنزیم مبدل آنژیوتانسین)
  • تزریق گلوبولین‌های ایمنی داخل وریدی
  • تعویض پلاسما
  • داروهای ضدافسردگی
  • داروهای ضدتشنج

پیشگیری

  • از آنجا که علت واسکولیت ناشناخته است پیشگیری از آن نیز ممکن نیست.

بیماری شریان محیطی یک بیماری شایع است که طی آن عروق خونی باریک شده و جریان خون در بازوها یا پاها محدود می‌شود. بیماری شریان محیطی معمولاً نشانه تجمع رسوبات چربی در شریان‌ها است که به نام آرتواسکلروز یا تصلب شرائین شناخته می‌شود. به دلیل محدودیت خونرسانی به دست‌ها و پاها علائمی چون بی‌حسی و گزگز بروز می‌کند.

سایر علائم همراه

- احتمال لنگ زدن هنگام راه رفتن

- درد عضلانی و گرفتگی در بازوها و پاها

- احساس سردی در قسمت‌های پایینی پا

- بی‌حسی یا ضعف پا

- عدم وجود نبض یا نبض ضعیف در پاها

- براق شدن پوست پا

- تغییر رنگ پوست پا

- کند شدن رشد ناخن‌ها

- بروز زخم‌هایی با روند بهبود کُند روی انگشتان دست و پا

- اختلال میل جنسی

- ریزش مو یا کند شدن رشد مو در پاها

علل و عوامل

- سیگار کشیدن

- فشار خون بالا

- تصلب شرایین

- دیابت

- کلسترول بالا

- سن بالای ۶۰ سال

درمان

  • داروهای ضد پلاکت (آسپیرین)
  • داروهای کاهش کلسترول خون
  • ورزش
  • جراحی

پیشگیری

  • ورزش و فعالیت بدنی
  • ترک سیگار و تنباکو
  • کنترل کلسترول، قند و فشار خون

سکته مغزی خفیف یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) دوره کوتاهی با علائم مشابه علائم سکته مغزی است. دلیل آن انسداد مختصر جریان خون به مغز است. یکی علائم TIA گزگز دست و پا است. سکته خفیف معمولاً فقط چند دقیقه طول می‌کشد و آسیب طولانی‌مدت ایجاد نمی‌کند. با این حال ممکن است یک هشدار برای سکته مغزی باشد. از هر ۳ نفری که دچار سکته خفیف می‌شوند، ۱ نفر در نهایت ظرف یک سال دچار سکته مغزی می‌شود.

سایر علائم همراه

- ضعف، بی‌حسی یا فلج در صورت، بازو یا پا، معمولاً در یک طرف بدن

- گفتار نامفهوم

- مشکل در درک دیگران

- از دست دادن دید یک یا هر دو چشم

- سرگیجه یا از دست دادن تعادل

علل و عوامل

- ایجاد لخته خون و مسدود شدن جریان خون به مغز

- آرتواسکلروز (تجمع پلاک چربی در شریان)

- سوابق خانوادگی

- سن بالای ۵۵ سال

- سابقه سکته مغزی خفیف

- بیماری سلول داسی شکل

درمان

  • داروهای ترومبولیتیک برای درمان لخته خون

پیشگیری

  • کنترل فشار خون، کلسترول و چربی
  • تغذیه سالم
  • ورزش و فعالیت بدنی منظم
  • حفظ وزن مناسب
  • کنترل دیابت
  • ترک سیگار
  • عدم مصرف بیش از حد الکل
  • دوری از مواد مخدر

سوالات متداول 

گزگز دست و پا در حالت عادی چقدر طول می‌کشد؟

در حالت عادی گزگز دست و پا باید ظرف چند دقیقه و با برداشته شدن فشار از روی عصب رفع شود. درصورتی‌که گزگز بیش از یک هفته طول بکشد یا مکرر اتفاق بیفتد احتمال دارد علامت یک بیماری جدی‌تر باشد و باید برای تشخیص آن به پزشک متخصص مراجعه کرد.

آیا نرمش می‌تواند به رفع گزگز دست و پا کمک می‌کنند؟ 

بله، گزگز دست و پا در موارد زیادی به دلیل فشار به عصب یا کاهش جریان خون اتفاق می‌افتد، که در این موارد، انجام حرکات کششی در مچ دست، بازوها و مچ پا، و نرمش‌های ناحیه ستون فقرات می‌تواند به برداشته شدن فشار و جریان بهتر خون کمک کند.

آیا ممکن است گزگز دست و پا تمام روز ادامه پیدا کند؟ 

در بیشتر موارد گزگز دست و پا موقتی است و ظرف چند دقیقه برطرف می‌شود. اما گاهی می‌تواند طولانی شود یا مکرر در فواصل کوتاه اتفاق بیفتد که در این صورت ممکن است اشاره به یک بیماری زمینه‌ای داشته باشد.

آیا استرس می‌تواند عامل گزگز دست و پا باشد؟ 

بله، استرس می‌تواند با تأثیر روی گردش خون، خون‌رسانی به دست‌ها و پاها را محدود کند که این مسئله موجب سفتی یا گزگز دست و پا شود.

آیا گزگز دست و پا نشان دهنده گردش خون ضعیف است؟ 

بله، گردش خون ضعیف می‌تواند علائمی مثل درد، بی‌حسی، گزگز یا سرما را در بخش‌های مختلف بدن به خصوص پاها، دست‌ها و انگشتان ایجاد کند.

چه ویتامین‌هایی به رفع گزگز دست و پا کمک می‌کند؟ 

ویتامین‌های گروه B به ویژه B12، B6، B1 و ویتامین E و D

آیا کرونا می‌تواند عامل گزگز دست و پا باشد؟ 

بله، از ابتدای پاندمی محققان دریافتند که بسیاری از مبتلایان به کرونا آسیب به سیستم عصبی محیطی را با علائمی از جمله درد، بی‌حسی و گزگز در دست‌ها و پاها تجربه می‌کنند.

آیا گزگز دست و پا می‌تواند به علت کم آبی بدن باشد؟ 

بله، کم‌آبی بدن می‌تواند منجر به کاهش سطح سدیم در بدن شود که باعث گزگز در اندام‌ها خواهد شد.

آیا بی‌خوابی می‌تواند عامل گزگز دست و پا شود؟ 

در برخی موارد بله، بی‌خوابی ناشی از اضطراب یا بی‌خوابی که موجب اضطراب شود می‌تواند به گزگز دست و پا منجر شود. بعلاوه، کمبود خواب در افراد مبتلا به میگرن باعث عود کردن علائم آن‌ها می‌شود و گزگز دست و پا یکی از این علائم است.

علت گزگز دست و پا هنگام صبح و بیدار شدن از خواب چیست؟ 

عادت‌های خواب شبانه مثل انداختن یک مچ پا روی مچ دیگر یا قرار دادن بازو زیر سر که باعث فشار آمدن به عصب می‌شود ممکن است دلیل گزگز دست و پا در هنگام صبح و بیدار شدن از خواب باشد.

رژیم غذایی مناسب برای گزگز دست و پا چیست؟ 

ماهی، غلات غنی شده، گوشت گاو، تخم مرغ، سینه مرغ و بطور کلی غذاهای حاوی ویتامین B برای بهبود عملکرد اعصاب محیطی و گزگز دست و پا مفید هستند.

آیا چاقی می‌تواند عامل گزگز دست و پا باشد؟ 

بله، اضافه وزن بیش از حد می‌تواند فشار روی عصب‌ها را بیشتر کند و منجر به گزگز دست و پا شود.

اگر گزگز دست و پا درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟ 

اگر گزگز دست و پا مزمن، طولانی و تکرار شونده باشد می‌تواند نشانه یک بیماری جدی‌تر باشد و عدم تشخیص و درمان به موقع ممکن است به بدتر شدن علائم بیماری منجر شود.

آیا قهوه می‌تواند گزگز دست و پا را تشدید کند؟ 

بله، کافئین موجود در قهوه می‌تواند اعصاب را تحریک کرده و علائم نوروپاتی مثل گزگز دست و پا را تشدید کند. با توجه به میزان علائم خود بهتر است مصرف آن را محدود یا از نوشیدن آن اجتناب کنید.

فهرست مطالب

رزرو نوبت

شنبه تا چهارشنبه - از 15 الی 19

تماس با مطب