کمردرد هنگام راه رفتن: از اولین قدم درمان تا تشخیص علت اصلی

کمردرد هنگام راه رفتن

برخی افراد هنگام راه رفتن دچار کمردرد می‌شوند و در نتیجه انجام دادن بسیاری از کارهای روزانه و پیاده‌روی برای آنان دشوار می‌شود. کمردرد هنگام راه رفتن، علی‌رغم آزاردهنده بودن عموماً علت جدی ندارد و پیامد کشیدگی و خستگی عضلانی در اثر استفادۀ بیش از حد یا بی‌تحرکی و ضعف عضلانی است. اگر به‌جز کمردرد علائم دیگری نداشته باشید، انتظار می‌رود که پس از چند روز استراحت و انجام اقدامات ساده‌ای مانند استفاده از کمپرس سرد بهبود پیدا کنید. با توجه به این که کمردرد دلایل مختلفی دارد، چنانچه درد پس از چند روز برطرف نشد، بهتر است برای تعیین علت اصلی درد به پزشک مراجعه کنید.

علت کمردرد هنگام راه رفتن چیست؟

کمردرد هنگام راه رفتن عارضۀ شایعی است که در ۹۰ درصد موارد علت مکانیکی دارد (منبع). متداول‌ترین علت کمردرد ضعف و خستگی عضلانی است که در اثر استفادۀ بیش از حد، ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت، حالت اندامی اشتباه، بی‌تحرکی، کفش نامناسب یا چاقی بروز می‌یابد. البته مشکلات ساختاری مانند فتق دیسک و تنگی کانال نخاعی نیز می‌توانند علت کمردرد هنگام راه رفتن باشند.

در جدول زیر دلایل شایع کمردرد هنگام راه رفتن و علائم شاخص هر عارضه را مشاهده می‌کنید.

علائم همراه شاخص بروز عارضه احتمالی

احساس کوفتگی و درد گنگی که با فعالیت بدتر می‌شود و با استراحت بهبود می‌یابد

ضعف عضلانی

کاهش درد در پی خم شدن رو به جلو، نشستن یا بالا رفتن از سربالایی، احساس سنگینی در پاها

تنگی کانال نخاعی
درد متناوب یا مستمر کمر، تشدید درد در پی سرفه، عطسه یا ایستادن طولانی‌مدت و کاهش رفلکس‌های زانو یا مچ پا

بیرون‌زدگی دیسک

خشکی صبحگاهی کمر و صدا دادن ستون فقرات

آرتروز ستون فقرات
درد منتشرشونده، گزگز و بی‌حسی پا

درد عصب سیاتیک

گرفتگی عضلۀ همسترینگ، گوژپشتی و خمیدگی بیش از حد مفصل‌های ران و زانوها هنگام ایستادن

سرخوردگی مهره
به سادگی شکستن استخوان‌ها، کوتاه شدن قد، تغییر حالت اندامی

پوکی استخوان

انحنای C شکل ستون فقرات، بیش از حد عقب بودن باسن و جلو بودن شکم

گودی کمر
گوژپشتی، به سختی نفس عمیق کشیدن، بی‌اشتهایی

روماتیسم ستون فقرات

ضعف عضلانی

کمردرد هنگام راه رفتن به دلیل ضعف عضلانی

ضعف عضلانی کوتاه‌مدت مشکل شایعی است که می‌تواند دلایل ساده‌ای مانند کم‌تحرکی، بالا رفتن سن، چاقی، حالت اندامی نامناسب یا پیری داشته باشد. ضعیف بودن عضلات شکم باعث می‌شود که عضله‌های فلکسور مفصل ران هنگام راه رفتن و ایستادن منقبض شوند، در نتیجه گودی کمر بیشتر می‌شود و حالت اندامی نامناسب باعث شروع کمردرد می‌شود. از سوی دیگر ایستادن یا راه رفتن طولانی‌مدت عضله‌های کمر و پا را خسته می‌کند و باعث کشیدگی آن‌ها و در نتیجه شروع درد می‌شود. کمردرد ناشی از خستگی و ضعف عضلانی معمولاً با استراحت و نشستن یا دراز کشیدن بهتر می‌شود. در صورت ضعف عضلانی مداوم باید به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی آن تشخیص داده شود.

اقدامات اولیه

متداول‌ترین اقدام اولیه‌ای که برای تسکین کمردرد ناشی از خستگی عضلانی انجام می‌شود، شامل این موارد است:

  • استراحت: استراحت از آسیب‌دیدگی بیشتر جلوگیری می‌کند و به ترمیم سریع‌تر بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کند. به‌علاوه بدن در زمان استراحت فرصت ترمیم خود را پیدا می‌کند. اگر استراحت نکنید، حرکت کردن و تحمل وزن آسیب‌دیدگی را شدیدتر می‌کند و باعث افزایش ورم و التهاب می‌شود. پس از شروع کمردرد بهتر است در صورت امکان ۴۸ ساعت استراحت کنید یا حداقل فشار غیرضروری به کمر وارد نکنید.
  • خوابیدن صحیح: هنگام استراحت حتماً یا طاق‌باز بخوابید و یا به پهلو. اگر طاق‌باز می‌خوابید، چند بالش زیر زانوی خود قرار دهید تا فشار از روی کمر برداشته شود. اگر به پهلو می‌خوابید نیز یک بالش متوسط را بین زانوهای خود قرار دهید تا شکل طبیعی ستون فقرات حفظ شود و از خشکی عضلات و درد بیشتر جلوگیری شود.
  • کیسۀ یخ: سرما با کاهش دادن ورم و التهاب به تسکین درد کمک می‌کند. کیسۀ یخ بیشترین تأثیر را در یک تا دو روز پس از شروع درد دارد. هر دو تا سه ساعت یک بار به مدت ۲۰ دقیقه کیسۀ یخ را روی موضع درد بگذارید. فقط مراقب باشید که کیسۀ یخ را مستقیماً روی پوست نگذارید و حتماً پارچۀ نازکی را دور آن بپیچید تا پوست نسوزد.
  • کیسه آب گرم: پس از استفاده از کیسه یخ، برای افزایش خون‌رسانی و شل‌شدن عضلات از کیسه آب گرم استفاده کنید. همانند کیسه یخ، هر دو تا سه ساعت یکبار به مدت ۲۰ دقیقه کیسه آب گرم را روی محل درد قرار دهید. حتماً یک حوله دور کیسه آب گرم بپیچید تا از سوختگی جلوگیری شود.
  • باندپیچی: اگر باندپیچی به درستی انجام شود، از تورم جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به بافت‌های آسیب‌دیده برسد. البته مراقب باشید که باند را بیش از حد محکم نبندید تا جریان خون مختل نشود. اگر متوجه نبض زدن عضلات شدید، باند را باز کنید و شل‌تر ببندید. در صورت عدم حساسیت می‌توانید از پمادهای موضعی بدون نسخه نیز استفاده کنید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

چه زمانی به پزشک برای کمردرد هنگام راه رفتن مراجعه کنیم

انتظار می‌رود که کمردرد با اقدامات اولیه‌ای مانند استراحت، انجام نرمش‌های کششی و قدرتی و سرمادرمانی بهتر شود. اما در شرایط زیر لازم است که برای تعیین علت کمردرد هنگام راه رفتن به پزشک مراجعه کنید:

  • بهبود نیافتن یا شدیدتر شدن درد علی‌رغم استراحت و انجام درمان‌های اولیه
  • به تازگی در سانحه آسیب دیدن
  • سابقۀ ابتلا به سرطان
  • تشدید شبانۀ درد و برطرف نشدن آن هنگام دراز کشیدن یا تغییر موقعیت

در صورت مشاهده علائم زیر فورا به پزشک و یا اورژانس مراجعه کنید:

  • تب و تعریق شبانه
  • منتشر شدن درد رو به پایین در ران و پا
  • بی‌حسی، گزگز یا احساس ضعف در پاها
  • بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
  • کاهش وزن بدون دلیل مشخص

روش‌های تشخیص علت کمردرد هنگام راه رفتن

با توجه به این که ضعف عضلانی شایع‌ترین علت کمردرد هنگام راه رفتن است، هنگام مراجعه از شما شرح حال می‌گیریم و علائم را بررسی می‌کنیم. چنانچه علائم نگران‌کننده‌ای وجود نداشته باشد، استراحت و اقدامات اولیه را برای تسکین کمردرد توصیه می‌کنیم. اما اگر کمردرد با علائم دیگری همراه باشد یا با اقدامات اولیه برطرف نشده باشد، رویکرد پلکانی زیر را برای ارزیابی دقیق و تشخیص علت کمردرد به کار می‌بریم:

  • بررسی پروندۀ پزشکی و شرح حال: همان‌طور که گفته شد اولین مرحله برای تشخیص علت کمردرد بررسی سوابق پزشکی و علائم است. سؤالاتی دربارۀ نوع علائم، زمان بروز، عوامل و موقعیت‌های محرک و تسکین‌دهنده و مدت زمان استمرار آن‌ها از شما پرسیده می‌شود.
  • معاینۀ بالینی: پس از شرح حال نوبت به معاینۀ بالینی می‌رسد. پزشک، کمر شما را معاینه می‌کند و وجود تورم، سرخی، نقاط حساس به لمس و برآمدگی را بررسی می‌کند. همچنین رفلکس‌ها ارزیابی می‌شود و از شما خواسته می‌شود که حرکات خاصی مانند راه رفتن، خم شدن یا بالا بردن پا را انجام بدهید تا مشخص شود که چه زمانی دچار درد می‌شوید.
  • آزمایش‌های تصویربرداری: عموماً دو مرحلۀ فوق برای تشخیص علت کمردرد کافی است. اما اگر علائم دیگری مانند درد شدید یا علائم عصبی مانند گزگز پا داشته باشید، آزمایش‌های تصویربرداری زیر را برای بررسی بیشتر انجام می‌دهیم:
    • رادیوگرافی: اگر پزشک احتمال بدهد که کمردرد هنگام راه رفتن منشأ استخوانی دارد، درخواست رادیوگرافی می‌کند. رادیوگرافی روش سریع و ساده‌ای است که آسیب‌های استخوانی و تغییرات اسکلتی ناشی از بیماری‌هایی مانند آرتروز را نشان می‌دهد.
    • ام آر آی: چنانچه پزشک به عوارضی مانند فتق دیسک، تنگی کانال نخاعی و تحت فشار بودن عصب مشکوک شود، درخواست ام آر آی می‌کند. ام آر آی دقیق‌ترین روش برای مشاهدۀ بافت‌های نرم و تشخیص عارضه‌هایی مانند تحت فشار قرار گرفتن نخاع یا ریشه‌های عصب است.
    • سی تی اسکن: آسیب‌های استخوانی بسیار ریز که در رادیوگرافی قابل‌مشاهده نیست، در سی تی اسکن به وضوح دیده می‌شود. همچنین آسیب‌های بافت‌های نرم نیز در سی تی اسکن مشخص می‌شود.
  • نوار عصب و عضله (EMG): زمانی از نوار عصب و عضله استفاده می‌کنیم که علائم عصبی مانند گزگز و بی‌حسی وجود داشته باشد. در این صورت نوار عصب و عضله برای ارزیابی سلامت عضله‌ها و سلول‌های عصبی کنترل‌کنندۀ آن‌ها گرفته می‌شود.
  • آزمایش خون: آزمایش خون همواره برای تشخیص علت کمردرد لازم نیست. اما اگر نشانه‌های عفونت مانند تب و تعریق شبانه وجود داشته باشد، لازم است آزمایش خون را برای تشخیص افتراقی و رد احتمال ابتلا به عفونت انجام بدهید. همچنین بیماری‌های سیستمی و خودایمنی مانند روماتیسم نیز نشانگرهای خاصی دارند که در آزمایش خون اندازه‌گیری می‌شوند.

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی علت کمردرد هنگام راه رفتن

منظور از تنگی کانال نخاعی این است که فضای دور طناب نخاعی بیش از حد تنگ می‌شود. در نتیجه نخاع و یا عصب‌های منشعب از آن تحت فشار قرار می‌گیرند و تحریک می‌شوند. هنگام راه رفتن فشار بیشتری به نخاع و ریشه‌های عصب وارد می‌شود و در نتیجه عوارضی مانند کمردرد بروز می‌یابد. به‌علاوه چون کمردرد ناشی از تنگی کانال نخاعی با خم شدن رو به جلو کمتر می‌شود، رو به جلو خم شدن مداوم باعث گوژپشتی و وارد شدن فشار بیشتر به عضلات کمر می‌شود. از سوی دیگر کم‌تحرکی برای جلوگیری از شروع درد به تدریج باعث ضعف عضلانی می‌شود که خود یکی از دلایل کمردرد هنگام راه رفتن است.

  • سن: تنگی کانال نخاعی بالاترین میزان شیوع را در افراد بالای ۵۰ سال دارد.
  • ژنتیک: سابقۀ ابتلا به تنگی کانال نخاعی در خانواده احتمال دچار شدن بقیۀ اعضا به این عارضه را افزایش می‌دهد.
  • آسیب‌دیدگی: آسیب دیدن ستون فقرات احتمال فتق دیسک یا تشکیل خارهای استخوانی و در نتیجه تنگی کانال نخاعی را افزایش می‌دهد.
  • وجود عارضه‌های مختلف: ابتلا به عارضه‌هایی مانند آرتروز، فتق دیسک کمر، روماتیسم و تومور ستون فقرات احتمال تنگی کانال نخاعی را بالاتر می‌برد.
  • کمردرد
  • درد شروع‌شونده از باسن و منتشرشونده در پا
  • احساس سنگینی در پاها
  • بی‌حسی یا گزگز باسن یا پا
  • تشدید درد در اثر ایستادن یا راه رفتن طولانی‌مدت
  • کاهش درد در پی خم شدن رو به جلو، نشستن یا بالا رفتن از سربالایی

تحت‌فشار قرار گرفتن عصب‌ها گاهی موجب بروز علائم جدی‌تر و ابتلا به سندرم کودا اکوینا یا نشانگان دم اسبی می‌شود. مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم زیر الزامی است:

  • بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
  • بی‌حسی شدید بین پاها، پشت پاها و بخش داخلی ران‌ها
  • ضعف و درد شدید و منتشرشونده در یک یا هر دو پا
  • فیزیوتراپی: روش‌های فیزیوتراپی مختلفی برای درمان تنگی کانال نخاعی به کار برده می‌شوند که متداول‌ترین آن‌ها عبارت هستند از: ورزش درمانی، تحریک الکتریکی، اولتراسوندتراپی، لیزرتراپی و تراکشن تراپی.
  • درمان‌های جایگزین و مکمل: روش‌هایی مانند تکارتراپی، مغناطیس درمانی و طب سوزنی برای درمان این عارضه کاربرد دارند.
  • درمان دارویی: داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب برای تسکین درد و رفع التهاب و ورم تجویز می‌شوند.
  • درمان‌های تزریقی: تزریق استروئید در فضای اپیدورال و تزریق در نقاط ماشه‌ای با هدف کاهش درد انجام می‌شوند.
  • جراحی: جراحی با هدف برداشتن خارهای استخوانی و افزایش فضای کانال نخاعی و بین مهره‌ها انجام می‌شود. جراحی‌های میکرودیسککتومی و لامینکتومی عموماً برای درمان این عارضه توصیه می‌شوند.

بیرون‌زدگی دیسک کمر

بیرون‌زدگی دیسک کمر علت کمردرد هنگام راه رفتن

دیسک‌های بین‌مهره‌ای بین هر دو مهره از ستون فقرات قرار دارند و مانند ضربه‌گیر عمل می‌کنند. این دیسک‌ها هسته‌ای نرم و ژلاتینی دارند که درون دیوارۀ سخت‌تری قرار دارد. مشکل فتق یا بیرون‌زدگی دیسک زمانی پیش می‌آید که بخشی از هستۀ دیسک برجسته شود و از شکاف ایجادشده در دیوارۀ دیسک بیرون بزند. این برجستگی گاهی به نخاع یا ریشه‌های عصب فشار می‌آورد و باعث بروز علائم می‌شود. ریشه‌های عصب، نخاع و دیسک هنگام راه رفتن فشار بیشتری را تحمل می‌کنند و در نتیجه هنگام راه رفتن دچار کمردرد می‌شوید. به‌علاوه التهاب دیسک و تغییر الگوی راه رفتن برای اجتناب از درد نیز زمینه‌ساز کمردرد می‌شوند.

  • اضافه ‌وزن: چاقی و اضافه وزن فشار مضاعفی را به دیسک‌های کمر وارد می‌کند.
  • حرفه: اشتغال در حرفه‌هایی که نیازمند انجام کارهای بدنی سنگین و هل دادن، کشیدن و بلند کردن بارهای سنگین است، احتمال فتق دیسک کمر را افزایش می‌دهد.
  • ژنتیک: بعضی افراد استعداد ژنتیکی این عارضه را به ارث می‌برند.
  • سیگار کشیدن: سیگار کشیدن جریان خون را مختل می‌کند و باعث می‌شود خون سرشار از مواد مغذی و اکسیژن به خوبی به دیسک‌های کمر نرسد. در نتیجه دیسک‌ها آسیب‌پذیر می‌شوند.
  • رانندگی یا نشستن طولانی‌مدت: نشستن طولانی‌مدت به‌ویژه اگر با ارتعاش همراه باشد، فشار شدیدی را به ستون فقرات وارد می‌کند.
  • بی‌تحرکی: انجام حرکات ورزشی منظم یکی از بهترین روش‌ها برای پیشگیری از فتق دیسک کمر است.
  • حالت اندامی نامناسب: اگر حالت اندامی صحیح را حین نشستن رعایت نکنید، احتمال بیرون‌زدگی دیسک بیشتر می‌شود.

علائم فتق دیسک کمر به محل دیسک بیرون‌زده و تحت‌فشار بودن یا نبودن ریشۀ عصب بستگی دارد. شایع‌ترین علائم ناشی از بیرون‌زدگی دیسک کمر عبارت است از:

  • درد متناوب یا مستمر کمر
  • تشدید درد در پی سرفه، عطسه یا ایستادن طولانی‌مدت
  • درد عصب سیاتیک
  • ضعف عضلات پا
  • بی‌حسی پا
  • کاهش رفلکس‌های زانو یا مچ پا
  • تغییر در عملکرد مثانه یا روده
  • فیزیوتراپی: روش‌های مختلف فیزیوتراپی مانند ورزش درمانی، تحریک الکتریکی، اولتراسوندتراپی، لیزرتراپی و تراکشن تراپی برای درمان فتق دیسک کمر مفید هستند.
  • درمان‌های مکمل و جایگزین: روش‌هایی مانند طب سوزنی، درای نیدلینگ و تکار تراپی برای مدیریت دیسک کمر توصیه می‌شوند.
  • درمان دارویی: پزشکان داروهای مسکن و شل‌کنندۀ عضله را برای بیماران تجویز می‌کنند.
  • درمان‌های تزریقی: تزریق استروئید برای کاهش موقتی درد توصیه می‌شود. تزریق در نقاط ماشه‌ای و بلوک عصبی نیز از درمان‌های متداول هستند.
  • جراحی: در صورت لزوم جراحی میکرودیسککتومی برای برداشتن دیسک بیرون‌زده انجام می‌شود. ممکن است جراحی فیوژن یا تعویض دیسک نیز ضرورت پیدا کند.

آرتروز ستون فقرات

آرتروز ستون فقرات علت کمردرد هنگام راه رفتن

آرتروز نوعی بیماری فرسایشی ـ تخریبی است که در اثر ساییدگی غضروف پیش می‌آید. آرتروز ستون فقرات مفصل‌های فاست، یعنی غضروف بین مهره‌ها و رباط‌های ستون فقرات را درگیر می‌کند. هر چه سن بالاتر می‌رود، از یک‌سو غضروف پوشش‌دهندۀ مفصل‌های فاست ساییده می‌شود. از سوی دیگر، میزان آب دیسک‌ها کمتر و در نتیجه دیسک صاف‌تر می‌شود. برآیند این دو اثر افزایش فشار وارد بر مفصل‌های فاست است. فشار وارد بر مفصل‌های فاست، فشار ناشی از تشکیل شدن خارهای استخوانی و ساییده شدن استخوان‌ها روی هم در هر گامی که برمی‌دارید، باعث می‌شود که هنگام راه رفتن دچار کمردرد شوید.

  • سن: احتمال ابتلا به آرتروز نسبت مستقیمی با افزایش سن دارد.
  • جنسیت: آرتروز در میان بانوان شایع‌تر است.
  • چاقی: اضافه وزن فشار بیشتری را به ستون فقرات وارد می‌کند. به‌علاوه بافت چربی پروتئین‌هایی تولید می‌کند که التهاب خطرناکی را دور مفصل‌ها ایجاد می‌کند.
  • سابقۀ آسیب‌دیدگی: آسیب‌هایی که حین ورزش یا سانحه ایجاد می‌شوند، احتمال ابتلا به آرتروز را در آینده افزایش می‌دهند.
  • وارد شدن فشار مکرر به کمر: فعالیت در مشاغل یا رشته‌های ورزشی که با حرکات مکرر کمر همراه است، زمینه‌ساز ابتلا به آرتروز می‌شود.
  • ژنتیک: آرتروز می‌تواند ارثی باشد.
  • ناهنجاری‌های استخوانی: نقص‌های مادرزادی ستون فقرات موجب ابتلا به آرتروز در سنین بالاتر می‌شوند.
  • ابتلا به بیماری‌های متابولیک: بیماری‌هایی مانند دیابت و نقرس جزء عامل‌های خطر آرتروز کمر هستند.

درد و خشکی کمر صبح‌ها یا پس از مدتی استراحت بیشترین شدت را دارد. دیگر علائم آرتروز کمر عبارت است از:

  • خشکی ستون فقرات و خم نشدن کمر
  • صدا دادن ستون فقرات
  • ورم
  • حساسیت به لمس
  • فیزیوتراپی
  • درمان دارویی
  • درمان‌های مکمل و جایگزین
  • جراحی‌هایی مانند جراحی رفع فشار از روی نخاع و فیوژن

سرخوردگی مهره

سرخوردگی مهره علت کمردرد هنگام راه رفتن

مشکل اسپوندیلولیستزیس یا سرخوردگی مهره زمانی پیش می‌آید که یک مهره روی مهرۀ زیرین سر بخورد. سرخوردگی مهره بر اساس شدت لغزش مهره به چهار درجه تقسیم‌بندی می‌شود؛ اسپوندیلولیستزیس درجۀ ۱ و ۲ بدون جراحی بهبود می‌یابد. در هر حال سرخوردگی مهره باعث ناپایداری ستون فقرات می‌شود و مهرۀ سرخورده به بافت‌های مجاور فشار می‌آورد. حرکات مکرر هنگام راه رفتن باعث می‌شود که مهرۀ سرخورده مدام به بافت‌هایی مانند نخاع یا ریشه‌های عصبی فشار بیاورد و در نتیجه دچار درد شوید.

  • ورزش: کشش بیش از حد ستون فقرات یکی از دلایل اصلی اسپوندیلولیستزیس در ورزشکاران جوان است.
  • ژنتیک: مهره‌های برخی از بدو تولد نازک‌تر است و بیشتر مستعد این ناهنجاری هستند. به‌علاوه این عارضه نشانگرهای ژنتیکی خاصی دارد.
  • سن: سرخوردگی مهره در سالمندان پیامد ساییدگی مهره‌ها و دیسک‌ها است.
  • ابتلا به بیماری: بیماران مبتلا به عارضه‌هایی مانند اسپینا بیفیدا و اسکولیوز بیشتر مستعد سرخوردگی مهره هستند.

برخی بیماران هیچ علائمی را تجربه نمی‌کنند. در صورت بروز علائم، کمردرد معمولاً علامت اصلی است که در باسن‌ها و پایین ران منتشر می‌شود. علائم دیگر لغزندگی مهره عبارت است از:

  • گرفتگی عضلۀ همسترینگ
  • خشکی کمر
  • احساس درد هنگام خم شدن
  • به سختی برای مدت طولانی ایستادن یا راه رفتن
  • بی‌حسی، ضعف یا گزگز پا
  • گوژپشتی
  • خمیدگی بیش از حد مفصل‌های ران و زانوها هنگام ایستادن
  • فیزیوتراپی و ورزش درمانی
  • درمان دارویی
  • بستن کمربند طبی
  • تزریق استروئید
  • جراحی

درد عصب سیاتیک

درد عصب سیاتیک علت کمردرد هنگام راه رفتن

درد عصب سیاتیک دردی است که در امتداد عصب سیاتیک، از کمر رو به پایین در مفصل‌ ران، باسن‌ و پا منتشر می‌شود. درد عصب سیاتیک عموماً پیامد تحت‌فشار قرار گرفتن این عصب به دلیل فتق دیسک یا تشکیل خار استخوانی است. این فشار باعث التهاب، درد و غالباً بی‌حسی می‌شود. راه رفتن یا ایستادن طولانی‌مدت فشار وارد بر عصب سیاتیک را افزایش می‌دهد و در نتیجه هنگام راه رفتن دچار کمردرد می‌شوید.

  • سابقۀ آسیب‌دیدگی
  • سن بالا
  • چاقی یا اضافه وزن
  • کم‌تحرکی و ضعف عضلات مرکزی
  • اشتغال در حرفه‌هایی که مستلزم خم شدن مکرر یا قرار گرفتن در وضعیت‌های بدنی آسیب‌زا است.
  • حالت اندامی اشتباه
  • سیگار کشیدن
  • دیابت
  • درد منتشرشونده
  • گزگز و سوزن سوزن شدن
  • بی‌حسی
  • ضعف عضلانی
  • بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
  • درمان دارویی
  • فیزیوتراپی
  • درمان‌های مکمل و جایگزین
  • درمان‌های تزریقی
  • بستن کمربند طبی
  • جراحی‌هایی مانند میکرودیسککتومی و لامینکتومی

پوکی استخوان

پوکی استخوان علت کمردرد هنگام راه رفتن

استخوان بافتی زنده است که پیوسته در حال شکستن و جایگزینی است. پوکی استخوان زمانی بروز می‌یابد که سرعت تشکیل استخوان جدید از سرعت تحلیل استخوان قدیمی کمتر بشود. پوکی استخوان باعث می‌شود استخوان‌ها آن‌قدر ضعیف و شکننده بشوند که در اثر زمین خوردن یا حتی تحمل فشارهای خفیف ناشی از خم شدن یا سرفه کردن بشکنند. شکستگی‌های مربوط به پوکی استخوان عموماً در مفصل ران، مچ دست یا ستون فقرات رخ می‌دهد. وجود شکستگی‌های فشاری بسیار ریز در مهره‌ها و تغییرات ساختاری ستون فقرات به دلیل فروپاشی دیسک و مهره موجب کمردرد هنگام راه رفتن می‌شود.

  • سن: احتمال ابتلا به پوکی استخوان پس از ۵۰ سالگی بیشتر می‌شود. پوکی استخوان بالاترین درصد شیوع را در میان بانوان بالای ۶۵ سال و آقایان بالای ۷۰ سال دارد.
  • جنسیت: بانوان به‌ویژه پس از یائسگی بیشتر مستعد ابتلا به پوکی استخوان هستند.
  • پایین بودن میزان تستوسترون در آقایان: تستوسترون برای تقویت استخوان‌ها مفید است.
  • سابقۀ خانوادگی: پوکی استخوان می‌تواند ارثی باشد.
  • مصرف سیگار و مشروبات الکلی: نیکوتین و الکل جریان خون را مختل می‌کنند، در نتیجه مواد مغذی کافی به استخوان‌ها نمی‌رسد و شکننده می‌شوند.
  • ابتلا به بیماری‌های مختلف: افراد مبتلا به بیماری‌هایی مانند نارسایی کلیه، بیماری التهابی روده، روماتیسم، بیماری کبدی و اختلالات تغذیه‌ای بیشتر در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند.
  • مصرف بعضی داروها: مصرف داروهای ضدتشنج، مدر، کورتیکواستروئیدها و داروهای هورمونی احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می‌دهد.
  • تغذیۀ نامناسب: دریافت نکردن کلسیم و ویتامین D به مقدار کافی زمینه‌ساز پوکی استخوان می‌شود.

پوکی استخوان به بیماری خاموش معروف است، چون غالباً بدون علائم است. درهرحال ممکن است بیماران عوارض زیر را تجربه کنند:

  • به سادگی شکستن استخوان‌ها
  • فروپاشی و روی‌هم‌افتادگی مهره
  • تغییر حالت اندامی
  • کوتاه شدن قد
  • تنگی نفس
  • فیزیوتراپی و ورزش درمانی
  • مصرف مکمل و ویتامین
  • بستن کمربند طبی
  • درمان دارویی
  • کاردرمانی

گودی کمر

گودی کمر علت کمردرد هنگام راه رفتن

به انحنای بیش از حد رو به داخل کمر هایپرلوردوز یا گودی کمر می‌گویند. از این ناهنجاری با اصطلاح پشت تابدار نیز یاد می‌شود. چنانچه گودی کمر بیش از حد باشد، بار مضاعفی به مفصل‌های فاست تحمیل می‌شود. به‌علاوه این انحنای شدید موجب ضعیف شدن عضله‌های نگهدارندۀ ستون فقرات مانند عضلات لگن و باسن می‌شود. تحمل فشار شدید و ضعیف شدن عضلات باعث می‌شود که کمر هنگام راه رفتن درد بگیرد.

  • چاقی
  • پوشیدن مداوم کفش پاشنه‌بلند
  • سابقۀ آسیب‌دیدگی ستون فقرات
  • ابتلا به بیماری‌های عصبی ـ عضلانی
  • راشیتیسم
  • ایستادن یا نشستن طولانی مدت با حالت اندامی نامناسب
  • ضعف عضلات مرکزی
  • پوکی استخوان
  • فاصلۀ زیاد بین کمر و سطح زیرین هنگام خوابیدن
  • بیش از حد عقب بودن باسن‌ها و جلو بودن شکم
  • به سختی ایستادن برای مدت طولانی
  • فیزیوتراپی و ورزش درمانی
  • کاهش وزن
  • بستن کمربند طبی
  • جراحی‌هایی مانند فیوژن

روماتیسم ستون فقرات

روماتیسم ستون فقرات علت کمردرد هنگام راه رفتن

روماتیسم ستون فقرات یا اسپوندیلیت آنکیلوزان نوعی بیماری التهابی است که باعث می‌شود مهره‌های ستون فقرات به مرور به هم جوش بخورند. در نتیجه انعطاف‌پذیری ستون فقرات کمتر می‌شود و بیمار دچار گوژپشتی می‌شود. در صورت درگیر شدن دنده‌ها کشیدن نفس عمیق نیز برای بیمار دشوار می‌شود. روماتیسم انعطاف‌پذیری و دامنۀ حرکتی مفاصل را کاهش می‌دهد و زمینه‌ساز کمردرد هنگام راه رفتن می‌شود. به‌علاوه التهاب و ضعف عضلانی ناشی از درد و حالت اندامی نامناسب نیز باعث می‌شوند که هنگام راه رفتن درد بیشتری را در کمر احساس کنید.

  • بالا رفتن سن
  • ژنتیک
  • اختلال‌های سیستم ایمنی
  • عفونت
  • کمبود ویتامین D
  • کشیدن سیگار

علائم اولیۀ اسپوندلیت آنکیلوزان شامل درد و خشکی کمر و مفاصل ران، به‌ویژه صبح‌ها و پس از مدتی عدم‌فعالیت می‌شود. علائم این بیماری هر از گاه عود می‌کنند و به تدریج بدتر می‌شوند. دیگر علائم اسپوندیلیت آنکیلوزان عبارت هستند از:

  • گوژپشتی در واکنش به کمردرد
  • صاف و خشک ماندن ستون فقرات
  • ناتوانی در کشیدن نفس عمیق
  • بی‌اشتهایی
  • کاهش وزن
  • خستگی
  • تب
  • کم‌خونی
  • درد مفصلی
  • آسیب دیدن اندام‌هایی مانند قلب، ریه و چشم
  • درمان دارویی
  • اصلاح حالت اندامی
  • فیزیوتراپی و ورزش درمانی
  • درمان‌های مکمل و جایگزین
  • جراحی

چاقی

چاقی علت کمردرد هنگام راه رفتن

اضافه وزن به مفصل‌ها فشار می‌آورد و باعث کشیدگی عضلات کمر حین انجام دادن ساده‌ترین کارهای روزانه مانند راه رفتن و چرخیدن می‌شود. به همین دلیل افراد چاق هنگام راه رفتن یا ایستادن دچار درد کمر، زانو و مچ پا می‌شوند. بر اساس نتایج یک پژوهش احتمال ابتلا به کمردرد ناشی از سیاتیک ارتباط مستقیمی با شاخص تودۀ بدن (BMI) دارد (منبع).

اضافه وزن اطراف شکم لگن را به سمت جلو می‌راند و به کمر فشار می‌آورد، در نتیجه هنگام راه رفتن دچار درد می‌شوید. به‌علاوه بخش اعظم وزن اضافۀ بالاتنه به کمر تحمیل می‌شود و فشار بیشتری به کمر وارد می‌شود. از این گذشته چاقی باعث تغییر حالت اندامی می‌شود و ستون فقرات را هنگام راه رفتن از حالت هم‌ترازی خارج می‌کند. بنابراین برای پیشگیری از کمردرد هنگام راه رفتن لازم است وزن خود را از طریق ورزش منظم و رژیم غذایی مناسب کاهش بدهید.

پیشگیری از درد کمر هنگام راه رفتن

با توجه به این که کمردرد هنگام راه رفتن در اکثر موارد مکانیکی و ناشی از بی‌تحرکی یا استفادۀ بیش از حد است، با رعایت چند اقدام ساده مانند اصلاح حالت اندامی، ورزش منظم، استفاده از کفی طبی و پوشیدن کفش مناسب می‌توان از بروز این درد آزاردهنده جلوگیری کرد. در ادامه با چند راهکار مفید برای پیشگیری از کمردرد هنگام راه رفتن آشنا می‌شوید.

ورزش یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان کمردرد هنگام راه رفتن است. تقویت عضلات کمر از کمردرد و آسیب‌دیدگی مجدد جلوگیری می‌کند. به‌علاوه انجام حرکات ورزشی کمک می‌کند تا با افزایش طول عضله‌ها و شل شدن آن‌ها دچار گرفتگی عضله و در نتیجه کمردرد نشوید. از مزایای دیگر ورزش درمانی می‌توان به افزایش جریان خون و انعطاف‌پذیری، بهبود تعادل، اصلاح حالت اندامی و رفع تنش عضلانی اشاره کرد.

حرکات ورزشی زیر از مفیدترین حرکات ورزشی برای رفع کمردرد هستند. توجه داشته باشید که پیش از شروع هر حرکت ورزشی باید با پزشک معالج خود مشورت کنید. همچنین حین ورزش نباید دچار درد بشوید، اگر درد شدیدی را حس کردید، انجام حرکت را متوقف کنید.

بالا آوردن زانو تا قفسۀ سینه

بالا آوردن زانو تا قفسۀ سینه

هنگام انجام دادن این حرکت باید کشش را در کمر، جلوی مفصل ران و ران داخلی حس کنید. حرکت کشش زانو تا قفسۀ سینه را طبق مراحل زیر انجام بدهید:

  • به پشت روی زمین دراز بکشید.
  • یک پا را بلند کنید و زانو را تا قفسۀ سینه بالا ببرید. با دو دست از زانو بگیرید و تا جایی که می‌توانید آن را به قفسۀ سینه نزدیک کنید.
  • عضلات شکم را منقبض کنید و ستون فقرات را به کف زمین فشار بدهید. ۵ ثانیه در این حالت بمانید.
  • حرکت را برای پای دیگر تکرار کنید.
  • حرکت را در سه نوبت ۱۰ مرتبه‌ای برای هر پا انجام بدهید.

حرکت پرنده ـ سگ

حرکت پرنده ـ سگ

حرکت پرنده ـ سگ عضله‌های اکستنسور کمر و سرینی را تقویت می‌کند. هنگام انجام این حرکت باید کشش را در کمر و باسن حس کنید. برای انجام این حرکت به روش زیر عمل کنید.

  • چهار دست و پا به گونه‌ای روی زمین قرار بگیرید که شانه‌ها بالای دست‌ها و مفصل‌های ران دقیقاً زیر زانوها قرار بگیرد.
  • عضلات شکم را منقبض کنید، یک دست را صاف تا ارتفاع شانه بالا ببرید. تعادل خود را در این وضعیت حفظ کنید.
  • پای سمت دیگر را نیز به آرامی بالا ببرید و صاف رو به عقب دراز کنید. ۱۵ ثانیه در این حالت بمانید.
  • به آرامی به موقعیت اولیه برگردید و مراحل فوق را برای دست و پای مخالف تکرار کنید.
  • این حرکت را ۵ بار در روز برای هر سمت تکرار کنید.

حرکت پلانک

حرکت پلانک

حرکت پلانک عضلات شکم، سرینی و اکستنسور کمر را تقویت می‌کند. حرکت پلانک طی مراحل زیر انجام می‌شود:

  • روی شکم دراز بکشید، ساعدها را به گونه‌ای روی زمین بگذارید که آرنج‌ها زیر شانه‌ها قرار بگیرد.
  • عضلات شکم را منقبض کنید و مفصل‌های ران را از روی زمین بلند کنید.
  • عضلات سرینی را منقبض کنید و زانوها را از روی زمین بلند کنید.
  • بدن را صاف نگه دارید و ۳۰ ثانیه در این وضعیت بمانید. اگر حفظ تعادل سخت بود، زانوها را روی زمین بگذارید.
  • به آرامی به حالت اولیه برگردید و استراحت کنید.
  • این حرکت را در طول روز در ۵ نوبت ۳۰ مرتبه‌ای تکرار کنید.

تیلت لگن

تیلت لگن

حرکت تیلت لگن عضله‌های شکم را می‌کشد و تقویت می‌کند و درد کمر و عصب سیاتیک را تسکین می‌دهد. برای انجام این حرکت به روش زیر عمل کنید:

  • روی زمین دراز بکشید، زانوها را خم کنید و کف پاها را روی زمین بگذارید. بازوها را کنار بدن دراز کنید و کف دست‌ها را روی زمین بگذارید. پشت سر باید روی زمین باشد و گردن باید در راستای ستون فقرات قرار بگیرد. قوس طبیعی ستون فقرات را حفظ کنید. بین زمین و کمر باید آن‌قدر فاصله باشد که بتوانید دست را وارد این فضا کنید.
  • دم و بازدم را انجام بدهید و عضلات شکم را منقبض کنید تا استخوان دنبالچه بالا برود و کمر به زمین بچسبد. در این حالت باید کشش ملایمی را در کمر حس کنید.
  • نفس را به داخل بکشید و بگذارید ستون فقرات و لگن به حالت اولیه برگردند.
  • حرکت را سه مرتبه در روز، هر مرتبه ۵ تا ۱۰ بار انجام بدهید.

کشش پریفورمیس

کشش پریفورمیس

عضلۀ پریفورمیس که در عمق باسن قرار دارد، در این حرکت کشیده می‌شود. کشش پریفورمیس برای تسکین درد و رفع گرفتگی کمر و باسن مفید است. برای انجام این حرکت طبق مراحل زیر پیش بروید:

  • به پشت بخوابید، زانوها را خم کنید و کف پاها را روی زمین بگذارید.
  • مچ راست را پایین ران چپ بگذارید.
  • سپس دو دست را زیر ران چپ قرار بدهید و ران را تا جایی که کشش را حس کنید، به سمت قفسۀ سینه بکشید.
  • ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه در این حالت بمانید.
  • این حرکت را برای سمت مخالف تکرار کنید.
  • حرکت را در طول روز در سه نوبت، در هر نوبت سه تا پنج بار برای هر سمت انجام بدهید.

حرکت گربه ـ گاو

حرکت گربه ـ گاو

حرکت گربه ـ گاو برای کشش ستون فقرات، شانه‌ها، گردن و قفسۀ سینه فوق‌العاده است. برای انجام این حرکت به روش زیر عمل کنید:

  • چهار دست و پا روی زمین قرار بگیرید.
  • عمل دم را انجام بدهید، کف دست‌ها و نوک پنجه‌ها را به زمین فشار بدهید و رو به بالا نگاه کنید. بگذارید شکم پر از هوا شود.
  • عمل بازدم را انجام بدهید. چانه را به قفسۀ سینه بچسبانید و ستون فقرات را به سمت بالا قوس بدهید و گرد کنید.
  • این الگوی حرکتی را با هر بار نفس کشیدن به مدت ۱ تا ۲ دقیقه ادامه بدهید.
  • حرکت گربه ـ گاو را سه بار در روز، هر بار ۵ مرتبه تکرار کنید.

طراحی ارگونومیک محل کار برای درمان کمردرد هنگام راه رفتن

برای این که در اثر ساعت‌ها بی‎حرکت نشستن پشت رایانه هنگام راه رفتن دچار کمردرد نشوید، توصیه‌های زیر را در محل کار رعایت کنید:

  • رعایت حالت اندامی صحیح: حالت S شکل ستون فقرات را حین نشستن حفظ کنید. بهتر است پشتی طبی مخصوص کمر را پشت گودی کمر بگذارید.
  • استراحت متناوب: هر ۲۵ دقیقه یک بار بلند شوید و کمی راه بروید.
  • تنظیم نمایشگر: صفحۀ نمایشگر را به گونه‌ای تنظیم کنید که لبۀ بالایی آن هم‌سطح با چشمان باشد.
  • صاف نگه داشتن سر: سر را صاف بالای بالاتنه نگه دارید.

رعایت حالت اندامی صحیح هنگام راه رفتن برای درمان کمردرد هنگام راه رفتن

اگر با حالت اندامی صحیح راه بروید، وزن بر روی یک نقطۀ خاص متمرکز نمی‌شود و فشار کمتری به عضلات پا و کمر وارد می‌شود. برای آن که بهترین حالت اندامی را حین راه رفتن داشته باشید، توصیه‌های زیر را رعایت کنید:

  • سر را بالا نگه دارید و بیش از حد به پایین نگاه نکنید تا به گردن فشار وارد نشود.
  • گام‌ها را بیش از حد بلند برندارید. در غیر این صورت وزن بیشتری بر یک پا تحمیل می‌شود و تاندون‌ها و رباط‌های متصل به کمر آسیب می‌بینند.
  • قوز نکنید و شانه‌ها را هنگام راه رفتن پایین نیندازید تا به عضلات کمر فشار وارد نشود. شانه‌ها را عقب بدهید، بگذارید بازوها هنگام راه رفتن رها باشند و رو به عقب و جلو تاب بخورند.
  • شکم را به داخل بکشید. درگیر کردن عضلات مرکزی مرکز ثقل را پایین‌تر می‌برد و به حفظ تعادل کمک می‌کند. به‌علاوه این کار به توزیع یکسان وزن اطراف کمر کمک می‌کند.
  • گام‌ها را درست بردارید. ابتدا باید پاشنه با زمین تماس پیدا کند، سپس سینۀ پا روی زمین قرار بگیرد و در نهایت پا با فشار پنجه از روی زمین بلند شود. پاها را روی زمین نکشید یا اول پنجه را روی زمین نگذارید.

کاهش وزن و اصلاح تغذیه برای درمان کمردرد هنگام راه رفتن

ورزش کردن در حالتی که هنگام راه رفتن دچار کمردرد می‌شوید، اصلاً آسان نیست. در نتیجه فعالیت کمتر و درد شدیدتر می‌شود. انرژی نداشتن یا ناتوانی در انجام دادن کارها باعث می‌شود که به پرخوری روی بیاورید. در نتیجه وزن بیشتر و درد، مزمن می‌شود. برای شکستن این دور باطل باید روش مؤثری را برای کاهش وزن پیدا کنید:

  • حذف غذاهای فرآوری‌شده: فست فود و غذاهای آماده و نیمه‌آمادۀ منجمد مملو از نمک، چربی‌های اشباع و ترانس و مواد شیمیایی مصنوعی هستند. کالری بی‌ارزش نیازهای تغذیه‌ای را برآورده نمی‌کند، پس چنین خوراکی‌هایی را حتی‌الامکان از رژیم غذایی حذف کنید.
  • افزایش مصرف غذاهای ضدالتهابی: التهاب عامل بسیاری از دردهای مزمن است. با بیشتر مصرف کردن میوه، سبزی، غلات سبوس‌دار، پروتئین بدون‌چربی، اسیدهای چرب امگا ـ ۳ و ادویه‌هایی مانند زنجبیل و زردچوبه به بدن خود برای مقابله با التهاب کمک می‌کنید. میوه‌ها و سبزی‌های پررنگ خاصیت ضدالتهابی زیادی دارند، پس آن‌ها را به وفور در رژیم غذایی خود بگنجانید.
  • نوشیدن آب فراوان: آب و دمنوش‌های گیاهی را جایگزین نوشابه، آب‌میوۀ مصنوعی و نوشیدنی‌های انرژی‌زا بکنید. به این ترتیب آب مورد نیاز بدن تأمین می‌شود و سلامت روانی و جسمی ارتقاء می‌یابد. دمنوش‌های گیاهی از خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و آرامش‌بخشی برخوردار هستند.
  • رژیم گیاهی: رژیم غذایی گیاهی شامل دانۀ بذر کتان و چیا بهترین راه برای کاهش وزن و مقابله با التهاب است. ترکیب این رژیم با ماهی‌های آب سرد که سرشار از امگا ـ ۳ هستند، مانند ماهی سالمون، ساردین، تن و قزل‌آلا فوق‌العاده است.

پرسش‌های متداول

استرس می‌تواند علت کمردرد هنگام راه رفتن باشد؟

افراد هنگام تحمل استرس معمولاً عضله‌ها را سفت و منقبض می‌کنند. این واکنش باعث تنش عضلانی و کمردرد می‌شود. از سوی دیگر استرس حساسیت به درد را افزایش می‌دهد.

چطور می‌توانم کمردرد ناشی از استرس را کاهش بدهم؟

ورزش کنید و نرمش‌های کششی انجام بدهید. ورزش باعث ترشح اندورفین‌ها یا همان مسکن‌های طبیعی بدن می‌شود و سلامت عمومی را بهبود می‌دهد.

بهترین کفش برای افرادی که هنگام راه رفتن دچار کمردرد می‌شوند، چه کفشی است؟

بهترین کفش برای کمردرد کفشی است که به خوبی از قوس کف پا حمایت کند و خاصیت ضربه‌گیری داشته باشد. بهتر است کفش پاشنۀ سفت، پنجۀ پهن و کفی نرم داشته باشد. کفش با کفی متحرک گزینۀ بهتری است، چون می‌توانید کفی را با کفی طبی یا سفارشی عوض کنید.

بهترین تشک برای تسکین کمردرد چه تشکی است؟

تشک با سفتی متوسط بهتر است، چون شانه‌ها و لگن اندکی در آن فرو می‌روند.

کفش تخت برای کمردرد هنگام راه رفتن خوب است؟

کفش تخت بدترین کفش برای کمردرد است، چون اصلاً از پا حمایت نمی‌کند. فشاری که کفش تخت در هر گام به پاها وارد می‌کند، ۲۵ درصد بیشتر از کفش پاشنه‌بلند است. انباشته شدن این فشار به مرور زمان زمینه‌ساز کمردرد می‌شود.

کمردرد هنگام راه رفتن در دوران بارداری عادی است؟

بله، کمردرد یکی از عوارض شایع بارداری است که علت آن تغییر در حالت اندامی و توزیع وزن، شل شدن رباط‌ها و نوسانات هورمونی است.

راه رفتن روی سطوح سخت باعث کمردرد می‌شود؟

بله، ایستادن یا راه رفتن روی سطوح سخت بتنی یکی از دلایل کمردرد، زانو درد و ورم کردن پاها است. سختی سطح باعث می‌شود فشار بیشتری به ستون فقرات وارد شود.

تقویت عضلات مرکزی چگونه از کمردرد جلوگیری می‌کند؟

عضله‌های مرکزی قوی به حفظ تعادل کمک می‌کنند و از حرکات نامناسب و کشیدگی جلوگیری می‌کنند. به‌علاوه عضلات مرکزی نیرو و فشار را تحمل می‌کنند و در نتیجه فشار کمتری به ستون فقرات وارد می‌شود.

فهرست مطالب

رزرو نوبت

شنبه تا چهارشنبه - از 10 الی 18

تماس با مطب